GRA NË PLAZH NË IRANIN E VITEVE 1970.

Teheran, Iran | Irani ishte një vend shumë i ndryshëm, para vitit 1979, me atë që është tani, si ekonomikisht ashtu edhe socialisht.

Z. Mohammad Reza Pahlavi sundoi si Shah, pasi iu dhanë fuqi të forta monarkike nga grushti i shtetit i mbështetur nga SHBA-Britania në vitin 1953.

Ai paraqiti ndryshime të përhapura shoqërore, veçanërisht pas Revolucionit të Bardhë të vitit 1963.

Këto përfshinin reforma radikale të sistemit shoqëror, sekularizmin dhe një rishpërndarje të pasurisë.

Irani u rreshtua me fuqitë perëndimore, dhe ata e panë Iranin si një mburojë kundër zgjerimit sovjetik në rajon.

Iranianët u bënë më të pasur, nga të gjitha klasat, dhe në përgjithësi vendi përparoi përmes naftës.

Nga pikëpamja sociale, vendi kishte një orientim shumë perëndimor gjatë pjesës më të madhe të viteve 1960 dhe 1970.

Alkooli lejohej dhe modat ishin të ngjashme me ato që shiheshin në Londër, Nju Jork dhe Paris.

Megjithatë, kishte shumë korrupsion dhe pakënaqësi të tjera çuan në rritje të demonstratave kundër qeverisë në fund të viteve 1970. Këto kulmuan me Revolucionin Iranian dhe struktura e shoqërisë iraniane u ndryshua për tu bërë ajo që është sot.

Para Revolucionit Islamik iranian në vitin 1979, gratë iraniane po fitonin të drejta së bashku me gratë në pjesë të tjera të botës.

Qindra shërbyen në këshillat e zgjedhur vendorë dhe miliona ishin në fuqinë punëtore, duke përfshirë funksione si gjyqtare, nëpunëse civile, ambasadore dhe oficere policie.

Revolucioni Islamik iranian i fshiu ato arritje. Pas Revolucionit Iranian të vitit 1979 dhe përmbysjes së dinastisë Pahlavi, mbulimi përsëri u inkurajua dhe në vitin 1981 mbulimi i flokëve dhe veshja e veshjeve të gjera që mbulonin gjithëçka, përveç duarve dhe fytyrës, u bënë ligjërisht të detyrueshme për gratë.

Regjimi i vjetër i Shahut, në vitet 1930, ndaloi mbulesën dhe urdhëroi policinë që të hiqte me forcë shamitë.

Menjëherë pas marrjes së pushtetit, lideri i ri suprem i Iranit, Ajatollah Ruhollah Khomeini, dekretoi që të gjitha gratë duhet të mbanin mbulesë - pavarësisht nga feja apo kombësia.

Më 8 Mars - Dita Ndërkombëtare e Gruas - mijëra gra nga të gjitha sferat dolën për të protestuar kundër ligjit.

Studentët revolucionarë morën peng dhjetëra punonjës të ambasadës amerikane, ndërsa mijëra demonstrues kundër SHBA-së rrethuan kompleksin.

“Në këtë kohë ishte normale të shihje lloje të ndryshme njerëzish të lidhur në urrejtjen e tyre absolute ndaj Amerikës në Iran”, thotë Prof Afshar.

“Amerikanët dhe britanikët kanë një histori të gjatë në Iran në përpjekje për të influencuar, dhe për të marrë nën kontroll naftën në Iran, kështu që ky mosbesim i rrënjosur thellë ndaj SHBA-së dhe Britanisë së Madhe shkon shumë larg.”

“Lutjet e së Premtes janë një kohë që njerëzit që janë besimtarë ose mbështetës të autoriteteve islame, që nuk duan të etiketohen si disidentë, dalin dhe mblidhen së bashku - është një moment solidariteti”, thotë Prof Afshar.

“Por ata janë ende shumë brenda fushës mashkullore. Gruaja nuk do të lejohej në të njëjtën dhomë me burrat - ato do të uleshin në një zonë të veçantë për lutje, larg burrave.”

Grave iraniane u ndalohet të lahen në publik të veshur me rroba banje.

Burrat dhe gratë nuk duhet të notojnë së bashku - por ata gjejnë mënyra për ta shmangur këtë duke marrë me qira varka për t'i çuar larg në det, ku mund të notojnë krah për krah.

Për katër dekadat e fundit, gratë iraniane kanë luftuar për të rifituar disa nga liritë e tyre themelore njerëzore, duke përfshirë atë që mund të studionin dhe çfarë pune mund të mbanin.

Por realiteti i ashpër për 40 milionë gra në Iran është se ligji e njeh burrin si kreun e familjes, dhe gruaja duhet t'i bindet atij në të gjitha çështjet, përfshirë punësimin.

Ekonomia iraniane mund të përmirësohej në mënyrë drastike nëse regjimi do t'i lejonte gratë të mërrin pjesë plotësisht në fuqinë punëtore.

Prodhimi i brendshëm bruto i Iranit mund të rritej me 40%, sipas një vlerësimi të Fondit Monetar Ndërkombëtar.

“Ne duam që populli iranian të ketë demokracinë dhe lirinë, lirinë dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut që duam për të gjithë në botë”, tha Sekretari i Shtetit Maik Pompeo (Mike Pompeo), më 23 mars 2023.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit