TRAMPI (TRUMP) RREZIKOI DUKE LEHTËSUAR SANKSIONET E NAFTËS NDAJ IRANIT DHE RUSISË POR A DO TË SHPËRBLEHET?

Nga znj/znjsh. Roksana (Roxanna) Vigil.

Qyteti i Jorkut të Ri, Amerikë | Lufta në Iran ka tronditur tregjet globale të energjisë duke penguar dërgesat e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit.

Administrata Tramp (Trump) është përgjigjur me furi duke hequr përkohësisht sanksionet e saj të naftës ndaj Iranit dhe Rusisë, një vendim që u ka sjellë dobi dy kundërshtarëve të ShBA-ës dhe ka bërë pak për të ulur çmimet.

Lufta e Presidentit Danlld Tramp (Donald Trump) kundër Iranit ka shkaktuar ndërprerjen më të madhe të furnizimit me naftë në histori.

Rreth njëzet milionë fuçi naftë normalisht rrjedhin nëpër Ngushticën e Hormuzit çdo ditë - rreth 20 përqind e furnizimit global me naftë - por kjo rrugë ujore kritike tani është praktikisht e mbyllur.

Si rezultat, çmimet e naftës së papërpunuar Brent janë rritur nga rreth 70 dollarë në mbi 120 dollarë për fuçi.

Përveç kësaj, prodhuesit e Gjirit kanë ulur prodhimin me afërsisht dhjetë milionë fuçi naftë në ditë, pasi u kanë mbaruar kapacitetet e magazinimit, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë.

Duke filluar këtë luftë, administrata Tramp (Trump) ka krijuar një tronditje furnizimi që i ka detyruar Shtetet e Bashkuara të ofrojnë lehtësim të përkohshëm të sanksioneve për Iranin, vendin kundër të cilit po lufton, si dhe për një Rusi armiqësore.

Pavarësisht përpjekjes së administratës për të minimizuar përfitimet që do të marrin të dy vendet, lehtësimi i sanksioneve ka të ngjarë të rezultojë në rritje të të ardhurave për Iranin dhe mund të rezultojë në marrjen e 3.3 deri në 5 miliardë dollarë të ardhura shtesë nga nafta në mars nga Rusia.

Heqja frenetike e sanksioneve amerikane ndaj dy kundërshtarëve nga Shtëpia e Bardhë për të përmbajtur pasojat e luftës së saj duhet të nxisë një rivlerësim të ashpër të kostove të sanksioneve në sektorin e naftës, të cilat, nuk kanë arritur të japin objektivat e tyre të synuara.

Në vend të kësaj, lehtësimi i përkohshëm i sanksioneve vjen me kosto reale që dëmtojnë drejtpërdrejt interesat e sigurisë kombëtare të ShBA-ës.

Objektivi i deklaruar i administratës ishte të ulte eksportet iraniane të naftës në zero përmes sanksioneve me presion maksimal, megjithatë Irani gjeti mënyra për të shitur naftën e tij në tregun e zi gjithsesi.

Tani Shtetet e Bashkuara kanë lëshuar lehtësime të sanksioneve që mund t'i sjellin Teheranit një të ardhur të papritur për të financuar pikërisht makinën e luftës kundër së cilës po lufton.

Rasti i Rusisë është po aq paradoksal. Administrata Tramp (Trump) pretendon se po i bën presion Rusisë për të arritur një marrëveshje paqeje me Ukrainën, por tani i ka dhënë Moskës një litar shpëtimi financiar që Kremlini mund ta përdorë për të zgjatur luftën.

Zyrtarët e Tramp (Trump) i kanë justifikuar përjashtimet duke thënë se ato do të shtonin furnizimin në treg dhe do të ulnin çmimet, por kjo lehtësim ka bërë të kundërtën.

Përjashtimet e kanë shndërruar Iranin dhe Rusinë nga marrës çmimesh në përcaktues çmimesh dhe i kanë lënë çmimet globale më të larta se më parë.

Shtëpia e Bardhë lehtësoi përkohësisht sanksionet ndaj Iranit dhe Rusisë duke lëshuar përjashtime përmes Zyrës së Kontrollit të Aseteve të Huaja (OFAC) të Departamentit të Thesarit.

Përjashtimet më me ndikim, të cilat përqendrohen në naftën bruto iraniane dhe ruse që është tashmë e ngarkuar në anije, janë:

1- Licencë e Përgjithshme (GL) 134A.

2- Heqje dorë nga lirimi dhe shitja e naftës bruto dhe produkteve të naftës ruse të ngarkuara në anije të lëshuara më 19 mars. (versioni origjinal i GL 134 u lëshua më 12 mars.)

Kjo heqje dorë tridhjetëditore autorizon të gjitha transaksionet e nevojshme për shitjen, lirimin ose shkarkimin e naftës bruto ose produkteve të naftës ruse të ngarkuara në çdo anije më ose para 12 marsit 2026, duke përfshirë anijet e sanksionuara nga OFAC-u.

Heqja dorë përjashtoi disa vende dhe rajone të sanksionuara nga autorizimi i saj. Heqja dorë skadon më 11 prill 2026, përveç nëse rinovohet nga OFAC.

Ajo nuk përmend çmimin maksimal për naftën bruto dhe produktet e naftës ruse dhe nuk përfshin ndalime për pagesat.

OFAC lëshoi ​​një heqje dorë (GL 133) më 5 mars që autorizoi shitjen dhe lirimin e naftës bruto ruse që ndodhet tashmë në anije, për sa kohë që lirimi dhe shkarkimi ndodh në një port indian dhe blerësi është një entitet indian.

GLU: Heqje dorë nga detyrimi për dorëzimin dhe shitjen e naftës bruto iraniane dhe produkteve të naftës të ngarkuara në anije të lëshuara më 20 mars.

Kjo heqje dorë tridhjetëditore është e ngjashme me GL 134A.

Ajo autorizon të gjitha transaksionet e nevojshme për shitjen, dorëzimin ose shkarkimin e naftës bruto iraniane ose produkteve të naftës të ngarkuara në çdo anije më ose para 20 marsit 2026, duke përfshirë anijet e sanksionuara nga OFAC-u.

Heqja dorë gjithashtu autorizon importet e naftës bruto iraniane në Shtetet e Bashkuara vetëm kur është e nevojshme për të përfunduar një transaksion të autorizuar.

Heqja dorë përjashtoi disa vende dhe rajone të sanksionuara nga autorizimi i saj. Heqja dorë skadon më 19 prill 2026, përveç nëse rinovohet nga OFAC-u.

Ajo nuk përfshin ndalime për pagesat.

Të dyja përjashtimet janë të kufizuara për naftën bruto dhe produktet e naftës që ishin ngarkuar tashmë në anije në ose para datës së lëshimit.

Asnjë nga përjashtimet e OFAC-u nuk përfshin ndonjë kufizim pagese, kufizim çmimesh ose kërkesë raportimi.

Edhe pse OFAC-u nuk ka lëshuar udhëzime që shpjegojnë se si GL-të bashkëveprojnë me kufizimin ekzistues të çmimit për naftën ruse, GL 134A në mënyrë efektive pezulloi kufizimin për naftën ruse për ngarkesat e mbuluara për personat amerikanë.

Ky kufizim çmimi u vendos në dhjetor 2022 nga një koalicion ndërkombëtar vendesh - përfshirë Shtetet e Bashkuara, vendet e Grupit të Shtatë (G7), Bashkimin Evropian dhe Australinë - për të kufizuar të ardhurat e Rusisë nga nafta që mund të përdoren për të financuar luftën e saj kundër Ukrainës pa ndërprerë rrjedhat globale të naftës.

Udhëzimi i OFAC-ut për kufizimin e çmimeve autorizon personat amerikanë të ofrojnë shërbime të mbuluara në lidhje me transportin detar të naftës dhe produkteve të naftës ruse, për sa kohë që këto produkte blihen në ose nën kufizimin përkatës të çmimit.

OFAC-u ka lëshuar vendime që përcaktojnë një kufizim çmimi për naftën bruto me origjinë ruse dhe një kufizim çmimi për produktet e naftës me origjinë ruse.

Pavarësisht ndryshimeve që këto përjashtime kanë sjellë në politikën e sanksioneve të ShBA-ës dhe në tregun global të energjisë, çmimet e naftës kanë vazhduar të rriten dhe i kanë dhënë Iranit dhe Rusisë një mundësi të re për të mbushur arkat e tyre.

Ndërkohë, Shtëpia e Bardhë thuhet se po përgatitet që nafta të arrijë në 150 dollarë për fuçi ose më shumë, gjë që do ta stresonte më tej ekonominë globale.

Po shohim përfitimet për Iranin dhe Rusinë të rriten në kohë reale.

Rafineritë indiane ranë dakord të blinin rreth gjashtëdhjetë milionë fuçi naftë ruse me çmime midis 5 dhe 15 dollarëve mbi çmimin e naftës së papërpunuar Brent, pikën referuese globale për naftën.

Vende të tjera, veçanërisht ato në Azi, kanë rënë dakord të blejnë naftë të papërpunuar ose produkte nafte ruse, duke përfshirë aleatët e ShBA-ës si Filipinet dhe Koreja e Jugut.

Sipas Fainenshënll Taimsit (Financial Times), me luftën dhe heqjen dorë nga OFAC që rriti çmimin e naftës së papërpunuar Urals, përzierjes kryesore të Rusisë, Rusia mund të ketë marrë 150 milionë dollarë shtesë në ditë nga të ardhurat e naftës.

Nëse është e saktë, kjo do të shtonte 3.3 deri në 5 miliardë dollarë shtesë për Rusinë vetëm në muajin mars.

Përpara heqjeve dorë, Moska ishte detyruar t'u ofronte blerësve një zbritje sepse sanksionet e ridrejtuan naftën ruse në tregje më të largëta, duke rritur kostot e transportit, ndërsa i lanë Kinën dhe Indinë si blerësit kryesorë të mëdhenj, duke u dhënë atyre fuqinë negociuese për të ulur më tej çmimet.

Pavarësisht pretendimit të administratës se heqja dorë nga Irani do të shtonte 140 milionë fuçi në treg, pjesa më e madhe e naftës iraniane në ujë ishte tashmë në tranzit , që do të thotë se vetëm një pjesë relativisht e vogël e naftës bruto iraniane në anije ishte në magazinim lundrues.

Raportet tregojnë se rafineritë indiane po fillojnë të blejnë naftë bruto iraniane.

Sipas kompanisë së analizave të të dhënave Kpler, shitësit iranianë tërhoqën ofertat duke parashikuar çmime më të larta pasi Sekretari i Thesarit i ShBA-ës, Skot (Scott) Bessent, sinjalizoi lehtësimin e sanksioneve, ndërsa rafineria më e madhe e Azisë tha publikisht se nuk do të blejë naftë bruto iraniane dhe rafineritë e çajnikut të Kinës mbeten të furnizuara mirë për momentin.

Ekziston gjithashtu pasiguri në lidhje me kufizimet specifike për Iranin që mbeten në fuqi dhe çfarë do të ndodhte me transaksionet e papërfunduara pas skadimit të heqjes dorë më 19 prill.

Mungesa e ndonjë kufizimi pagese në GL U është e dukshme.

Kur Trampi (Trump) u tërhoq nga marrëveshja bërthamore e Iranit në vitin 2018, lehtësimi i sanksioneve të marrëveshjes kërkonte ende që pagesat e naftës të mbaheshin në llogari të depozituara në monedhën vendase dhe të kufizoheshin në tregtinë humanitare.

Heqja dorë nga Irani nuk ka arritur të shtojë furnizim në treg për shkak se pjesa më e madhe e naftës së papërpunuar tashmë është në tranzit.

Sa i përket naftës së papërpunuar në magazinim lundrues, duket se Irani po pret çmime më të larta, ndërsa blerësit ngurrojnë të bëjnë një marrëveshje me regjimin islamik.

Por zyrtarët e administratës Tramp (Trump) i kanë mbrojtur ndryshimet në politika, duke këmbëngulur se heqja e përkohshme e sanksioneve do të sillte çmime më të ulëta të naftës pa i sjellë dobi të konsiderueshme Moskës dhe Teheranit.

Sekretari Bessent e përshkroi lehtësimin e sanksioneve ruse si një “masë të përshtatur ngushtë, afatshkurtër që zbatohet vetëm për naftën që është tashmë në tranzit dhe nuk do të ofrojë përfitime të konsiderueshme financiare për qeverinë ruse”.

Në një intervistë me Faks Njuzin (Fox News) më 19 mars, ai vuri në dukje se kishte 130 milionë fuçi naftë ruse në ujë në depozita lundruese, të cilat, mund të përdoren për të ulur çmimet.

Nga ana iraniane, Sekretari Bessent e përshkroi qëllimin si përdorimin e fuçive iraniane kundër iranianëve për të mbajtur çmimin të ulët për dhjetë ose katërmbëdhjetë ditët e ardhshme, me rreth 140 milionë fuçi naftë iraniane në dispozicion.

Me lëshimin e përjashtimit nga sanksionet për Iranin, ai deklaroi se Irani do të ketë vështirësi në aksesin në të ardhurat e gjeneruara dhe Shtetet e Bashkuara do të vazhdojnë të ushtrojnë presion maksimal mbi Iranin dhe aftësinë e tij për të aksesuar sistemin financiar ndërkombëtar.

Sekretari i Thesarit argumentoi se lehtësimi i sanksioneve do të krijonte rreth 260 milionë fuçi energjie të tepërta për të stabilizuar tregjet dhe për të kompensuar ndërprerjet e furnizimit për rreth tre javë.

Kjo tepricë nuk është realizuar ende.

Lehtësimi i sanksioneve ka tërhequr kritika të rralla nga të dyja partitë nga Kongresi.

Republikanët paralajmëruan se ky veprim do të pasuronte kundërshtarët dhe do të vërtetonte mbylljen e Ngushticës së Hormuzit nga Irani.

Ndërkohë, demokratët i quajtën këto veprime të pamatura dhe argumentuan se administrata po financonte pikërisht armiqtë që po luftonte.

Pavarësisht kësaj, Shtëpia e Bardhë është e zënë në një kurth që e ka krijuar vetë nëse datat e skadimit të prillit mbërrijnë pa çmime më të ulëta të naftës.

Administrata Tramp (Trump) së shpejti do të përballet me një zgjedhje të vështirë që tani do të shqyrtohet nga të dyja palët: të dyfishojë përpjekjet duke rinovuar përjashtimet që u sjellin dobi kundërshtarëve të ShBA-ës ose të rivendosë sanksionet në një treg që Shtetet e Bashkuara ndihmuan të destabilizohej.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit