REVOLUCIONI HAITIAN (1791–1804)

Haiti | Revolucioni Francez ishte jashtëzakonisht frymëzues: nëse njerëzit e thjeshtë francezë mund të përmbysnin qeverinë shtypëse të vendit të tyre, pse grupet e tjera nuk mund të bënin të njëjtën gjë?

Skllevërit dhe qytetarët në koloninë franceze të Shën Domingo (Saint-Domingue), tani i njohur si Haiti habiteshin pikërisht për këtë.

Skllevërit e Shën Domingos (Saint-Domingue) nuk kishin të drejta dhe qytetarët e kolonisë u zemëruan nga kufizimet tregtare në të cilat ata nuk kishin fjalë.

Tensionet u ngritën midis kolonisë dhe sundimtarit të saj të padrejtë, kështu që Asambleja e Përgjithshme e Parisit u përpoq të lehtësonte këtë presion, duke u dhënë shtetësi njerëzve të lirë me ngjyrë, një lëvizje e paprecedentë nga një fuqi koloniale.

Megjithatë, kjo zemëroi më tej popullsinë e skllevërve, të cilët, duhej të mos ishin skllevër, që të bëheshin qytetarë.

Një rebelim shpërtheu në vitin 1791, i udhëhequr nga ish-skllavi Tusant Luverture (Toussaint Louverture), i cili u përhap në të gjithë ishullin, duke bërë që të fillonte Revolucionin Haitian.

Për të mbajtur nën kontroll territorin, Franca bëri një lëvizje tjetër të guximshme: liroi të gjithë skllevërit në Shën Domingo (Saint-Domingue), duke qetësuar tensionet për një fare kohë.

Megjithatë, idetë për rivendosjen e skllavërisë u rritën, së bashku me revoltat kundër kontrollit francez, kur Napoleon Bonaparti mori në krye të Francës.

Pas vitesh luftimesh, rebelët haitianë mundën valën e fundit të forcave franceze në Betejën e Vertieres (Vertières), dhe Haiti u bë kombi i parë i udhëhequr nga zezakët që vendosi pavarësinë e tij.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit