EPOKA E NJË DOLLARI TË PABESË DHE NË RËNIE | ATA QË MBAJNË ASETE AMERIKANE DO TË DUHET TË MËSOHEN ME TË.
- Agjencia Telegrafike Vox

- 2 hours ago
- 5 min read

Londër, Mbretëria e Bashkuar | Gjatë vitit të kaluar, Presidenti Danlld Tramp (Donald Trump) i ka ngacmuar aleatët e Amerikës me tarifa, ka goditur Rezervën Federale dhe e ka trajtuar deficitin buxhetor sikur të ishte thjesht një shpërqendrim.
Megjithatë, shumica e tregjeve të aseteve vazhdojnë me qetësi sikur të mos kishte ndodhur asgjë.
Në 12 muajt e fundit, indeksi i aksioneve S&P 500 është rritur me 14%, ndërsa investitorët janë përqendruar në inteligjencën artificiale (AI).
Rritja në Amerikë është ende zilia e botës.
Rendimenti dhjetëvjeçar i Thesarit, i cili duhet të rritet me rrezikun e inflacionit ose falimentimit, është 4.3%, më i ulët se kur z. Tramp (Trump) bëri betimin e tij si president.
Megjithatë, nëse shikoni nga afër, fotografia është më e errët dhe më komplekse.
Që nga një kulm në janar 2025, dollari ka humbur një të dhjetën e vlerës së tij kundrejt një shporte të gjerë valutash.
Si rezultat, në terma të valutave të huaja, performanca e aseteve amerikane ka qenë e dobët.
Kur janë të denominuara në euro, për shembull, aksionet amerikane mezi janë rritur gjatë vitit të kaluar.
A mund të vazhdojë ecuria e shkëlqyer e tregjeve në zhvillim?
Rënia e monedhës pasqyron pjesërisht ngushtimin e hendeqeve të normave të interesit midis Amerikës dhe pjesës tjetër të botës.
Megjithatë, institucionet amerikane janë gjithashtu një burim shqetësimi, siç raportojmë këtë javë.
Spazmat e panikut të investitorëve janë bërë më të zakonshme, si në prill 2025 pasi z. Tramp (Trump) njoftoi tarifat e tij të “Ditës së Çlirimit”.
Në ato momente investitorët largohen nga asetet amerikane, duke shkaktuar rënie të vlerës së obligacioneve, aksioneve dhe monedhës.
Më e zakonshme në tregjet në zhvillim, kjo ka ndodhur në shtatë nga 52 javët e fundit, rreth tre herë më shpesh se në dekadën e kaluar ose më shumë.
Kur z. Tramp (Trump) tërhiqet nga idetë e tij më të çmendura, normaliteti kthehet.
Por spazmat ofrojnë pamje të një bote të përmbysur në të cilën asetet në dollarë nuk janë më të sigurta.
Është një perspektivë alarmante, duke pasur parasysh se dollari është monedha rezervë e botës dhe se të huajt zotërojnë më shumë asete në Amerikë sesa amerikanët zotërojnë jashtë vendit, në masën 89% të PBB-së së Xhaxha Samit.
Në të njëjtën kohë, çmimi i arit është rritur në rreth 5000 dollarë; rreth 75% më shumë në një vit, duke provokuar spekulime se investitorët po mbrojnë veten nga zhvlerësimi i dollarit dhe rreziqe të tjera të pakthyeshme.
Kjo duhet t’i bëjë të qetë ata që mendojnë se forca financiare e Amerikës është e pathyeshme.
Shembulli i fundit i një kthimi të dukshëm në normalitet ishte njoftimi i z. Tramp (Trump) më 30 janar se ai do të emëronte Kevin Uorshin (Warsh) për të drejtuar Rezervën Federale.
Z. Uorsh (Warsh) është një bankier qendror me përvojë, kontaktet e të cilit në Wall Street ndihmuan Rezervën Federale të kalonte krizën financiare globale të viteve 2007-2009.
Rekordi i tij në politikën monetare është ai i një skifteri tepër të zellshëm, jo i një degraduesi.
Emërimi i tij shkaktoi rritje të dollarit dhe rënie të çmimit të arit.
Z. Uorsh (Warsh) është më teknokratik dhe më pak partiak sesa Kevin Hassett, një këshilltar servil i Shtëpisë së Bardhë dhe kandidat i hershëm në krye.
Megjithatë, rritja e vogël e lehtësimit nuk e ndryshon pamjen e përgjithshme.
Vetëm gjatë muajit të kaluar, gjatë të cilit z. Tramp (Trump) kërcënoi Groenlandën, dollari ka rënë me 1.5% dhe ari është rritur me 14%.
Historia e z. Uorsh (Warsh) është skifterike, por ai ka pësuar një konvertim si në Damask drejt uljes së normave të interesit, ndërsa z. Tramp (Trump) ka kërkuar një kandidat.
Z. Uorsh (Warsh) ka dy argumente kryesore për para më të lira.
Njëri është se Inteligjenca Artificiale do të sjellë një bum produktiviteti që do të mundësojë rritje të shpejtë, ndërsa inflacioni bie.
Është e vërtetë që, duke qenë të gjitha të tjerat të barabarta, më shumë prodhim do të ndikojë në uljen e çmimeve dhe se të dhënat e fundit të produktivitetit janë inkurajuese.
Megjithatë, rritja e produktivitetit inkurajon gjithashtu investimet - për shembull, në qendrat e të dhënave - ndërsa tregjet e aksioneve në rritje dhe optimizmi ekonomik mbështesin më shumë shpenzime konsumatore.
Tërbia e Inteligjencës Artificiale, nëse vazhdon, ka më shumë të ngjarë të çojë në norma interesi më të larta sesa në ato më të ulëta.
Në bumin e dotcom-eve të viteve 1990, Rezerva Federale gjithashtu mendoi se produktiviteti do t'i mbante normat e ulëta, përpara se të ndryshonte drejtim në fund të dekadës.
Z. Uorsh (Warsh) gjithashtu argumenton se Rezerva Federale mund të kompensojë stimulin e normave më të ulëta duke hequr dorë nga asetet afatgjata, duke shkelur menjëherë pedalin e gazit dhe frenën.
Rezerva Federale mund të ketë nevojë të tkurrë bilancin e saj, megjithëse kjo do të thoshte rilidhje të sistemit monetar.
Në fillim të viteve 2010, Z. Warsh paralajmëroi gabimisht se blerja e aseteve do të shkaktonte inflacion të lartë; sot ai pohon se heqja e tyre nga tregu do të ishte dezinflacioniste. Në fakt, do të kishte vetëm një efekt të vogël.
Nëse kryetari i ri i Rezervës Federale, pasi të konfirmohet, i bind kolegët e tij të pajtohen me ulje të mëdha të normave të interesit, ato ka të ngjarë të jenë në kohën e gabuar.
Me 2.8%, inflacioni i Amerikës është ende mbi objektivin e tij prej 2%.
Ky vit ka sjellë ulje të taksave dhe së shpejti do të sjellë rimbursime taksash, duke siguruar një stimul prej rreth 0.3% të PBB-së.
Nëse, siç ka të ngjarë, Gjykata Supreme i shpall të paligjshme shumë nga tarifat e z. Tramp (Trump), mund të pasojnë rimbursime me vlerë 0.5% të PBB-së.
Ky stimul i kombinuar monetar dhe fiskal mund të çojë në inflacion edhe më të lartë, duke hedhur më shumë dyshime mbi asetet në dollarë.
Sa larg mund ta çojë Amerika fatin e saj?
Vendi është me fat që investitorët kanë pak alternativa për të mbajtur dollarin.
Metalet e çmuara janë një zëvendësim i dobët për monedhën e fortë dhe asnjë obligacion nuk mund të rivalizojë vëllimin, likuiditetin dhe sigurinë ligjore të Thesarit.
Të huajt kanë më shumë gjasa të shmangin aksionet e shtrenjta të Amerikës sesa obligacionet e saj - dhe trazirat në aksionet e teknologjisë këtë javë tregojnë se sa shpejt mund të ndryshojë atmosfera.
Megjithëse bankat qendrore kanë diversifikuar rezervat e tyre, pjesa e dollarit mbretëror në bankat ndërkufitare, faturimin tregtar, borxhin global dhe marrëveshjet e këmbimit valutor mbetet dominuese.
E gjithë kjo është një mbrojtje kundër një rënieje të dollarit.
Megjithatë, politikat e paqëndrueshme dhe një kurs këmbimi në rënie e bëjnë mbajtjen e dollarit më të rrezikshme se për dekada të tëra.
Edhe nëse z. Uorsh (Warsh) ka të drejtë për inflacionin, normat më të ulëta të interesit do ta dobësojnë më tej monedhën.
Ajo ka ende rrugë për të rënë.
Pavarësisht rënies së saj të fundit, dollari është mbi mesataren e tij afatgjatë në terma realë dhe, sipas indeksit tonë Big Mac-ut, i mbivlerësuar kundrejt shumicës së monedhave.
Mungesa e alternativave ndaj dollarit i dënon investitorët e huaj të përballen me humbje - dhe duhet t'i alarmojë investitorët amerikanë për rrezikun e shfaqjes së një alternative një ditë.
Të gjithë duhet të vajtojnë se si një aset që është një parajsë për investitorët po ndotet gjithnjë e më shumë nga rreziqet që e gjithë bota tani duhet t'i përballojë.
Nga z. Erton Duka.
© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox
Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit









___.png)




















Comments