ÇFARË KA QENË GJYSHJA PËR TY?

Gjyshja dhe fjalët e saj. Secili prej nesh mban në zemrën e tij ato fjalë të zhytura në dashuri, urtësi dhe lashtësi të shqiptuara vetëm nga gjyshet tona dhe të padëgjuara pas vdekjes së tyre. Fjalë, theksime, proverba, dhe fjalë të urta që si një trashëgimi kanë arritur të qëndisin në shpirtin tonë dhe prej andej asgjë dhe askush nuk mund t'i heqë, sepse fjalët e një gjysheje janë mësime të çmuara jete, të thëna me dialetin e tyre të veçantë na çojnë në një kohë të lashtë, na marrrin për dore për të na treguar thelbin e jetës, na flasin për të vërteta dhe sekrete që mund të transmetoheshin vetëm me kode të kohëve të tjera. Dhe ato fjalitë e gjyshes funksiononin sepse na bënin të buzëqeshnim, na përkëdhelnin shpirtin, nëse i shqiptojmë tani që ajo iku, kanë fuqinë të na bëjnë të ndjejmë zërin e saj, parfumin e saj, praninë e saj. Figura e gjyshes është një figurë e rëndësishme për jetën e secilit prej nesh, pavarësisht rolit që ajo ka luajtur në jetën tonë. Është një prani për t'u ndjerë, për t'u kujtuar, për t'u ushqyer me mendimet tona, me lutjet tona, me vëmendjen tonë. Dhe mësimet që ajo na ka dhuruar janë vërtet të panumërta. Shpesh ne as nuk e kuptonim por ajo ia doli që të na dhuronte perlat më të mëdha të mençurisë që na kanë udhëhequr në heshtje gjatë gjithë jetës sonë. Çdo gjyshe ka fjalitë e veta, por ne mund ta bashkojmë urtësinë e saj në 10 mësime të jetës. Thënie të shqiptuara dhe të përsëritura në mënyra të ndryshme në varësi të gjyshes që kishim, me dialektet e saj, shprehjet tipike të fytyrës, palosjet e pagabueshme të lëkurës. 1- Lotët e lehtësojnë zemrën. Një nga frazat më të pëlqyera nga gjyshet. Ato e përsërisnin atë kur një fëmijë binte dhe mavijonte gjurin e tij ose gjatë varrimeve për t'u shprehur ngushëllime të vejave. Një ftim në klithmë, jo në frenim, një zë në brendësinë e njeriut pa turp. Ato e dinin, se lotët kanë fuqi të pastrojnë shpirtin, të heqin një peshë nga zemra, të nxjerrin atë që në të vërtetë nuk shkon më. 2- E dashura ime, durimi fiton gjithçka! Ashtu si mësues të mëdhenj të durimit, gjyshet tona na treguan artin e të diturit të ndjekim çdo ditë. Ankesave tona, fjalimeve tona të pakënaqësisë për një projekt të parealizuar dhe grimasave tona të lodhjes ata iu përgjigjën me këtë fjali të thjeshtë. Dhe pastaj, për ta mësuar mirë mësimin, ata iu përkushtuan qëndisjes së ngadaltë, brumosjes së zgjatur të bukës, kujdesit të dashur dhe të përditshëm të kopshtit për të mund të na japin një shembull të vërtetë durimi. 3- Mos harroni: nuk ka trëndafil pa gjemba! Dhe kur ndodhte një ngjarje e dhimbshme apo e paparashikuar, ato thoshin me këtë proverb të famshëm. Jo për të na zhytur në pesimizëm por për të na thënë të vërtetën e jetës, për të na thënë se edhe bukuria qëndron në gjemba nëse mëson t'a njohësh dhe jo t'a refuzosh. 4- Të gjithë e dinë që frutat nuk bien shumë larg pemës. Dardha bie nën dardhë. Kur bënim diçka që i kujtonte mamin ose babin tonë, me këto fjalë ajo na kthente në rëndësinë e rrënjëve të familjes, ajo na tregonte pasqyrën e botës dhe zbulonte sekretin e të kuptuarit të jetës: kthimin e nderit në rrënjë, duke parë fillin e hollë që na bashkon për të mos mbetur të burgosur, por për të qenë në gjendje të drejtojmë energjinë tonë jetësore drejt së ardhmes.