TAJVAN: DEMOKRATI LAI ËSHTË PRESIDENTI I RI I TAIVANIT | NDËRHYRJET E JASHTME NUK NDIKUAN.

Taipei, Taivan | Z. Lai Çing (Ching)-te, kandidat i Partisë Demokratike Progresive (PDP) dhe mbështetës i vendosur i autonomisë së ishullit nga Kina, është gati të shpallet president i Tajvanit.

Ai grumbulloi rreth shtatë pikë përqindje përpara z. Hou Yu-ih, kandidat i partisë opozitare Kuomintang (KMT) dhe i konsideruar më i prirur për dialog me Pekinin.

Përpara zyrtarizimit të rezultateve, Hou e uroi Lai-n për fitoren e tij, ndërsa shprehu keqardhjen që ai nuk kishte mundur të thyente serinë tetëvjeçare të sundimit të PDP.

Fitorja e zëvendëspresidentit në largim përfaqëson skenarin më të keq për Kinën, e cila e konsideron politikanin demokratik një element të rrezikshëm separatist, për shkak të mbështetjes eksplicite, të ofruar në të kaluarën për axhendën e pavarësisë.

Rezultati i sondazheve, shpjegoi Lai në komentet e tij të para për shtypin, do të lejojë Tajvanin të qëndrojë në anën e demokracisë, dhe jo autoritarizmit, dëshmi se njerëzit i kanë rezistuar me sukses ndërhyrjeve të jashtme, dhe do të lejojnë që ishulli të vazhdojë në rrugën e duhur.

Ai më pas tha se ishte i vendosur të mbronte ishullin nga kërcënimet e vazhdueshme nga Kina, duke përcaktuar një përgjegjësi të rëndësishme për ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në ngushticën e Tajvanit.

Presidenti i ri, i cili, megjithatë premton hapjen e dialogut me Pekinin, e ka cilësuar rezultatin presidencial si një fitore për komunitetin e demokracive.

Z. Hou. në 74.9% të regjistruar në zgjedhjet e 2020. Votimi u zhvillua nga ora 08:00 deri në orën 16:00 në qendrat e votimit të hapura në të gjithë ishullin.

64-vjeçari Lai ka shërbyer si nënkryetar aktual i Tajvanit që nga viti 2020, në administratën e presidentit në largim Tsai Ing-wen.

I lindur në fshatin e vogël minerar Uanli (Wanli), në veriun e largët të ishullit, ai e kaloi fëmijërinë e tij në varfëri, pa baba dhe me pesë vëllezër.

Pas diplomimit master në Shëndetin Publik në Shkollën e Shëndetit Publik të Harvardit në Boston, në Shtetet e Bashkuara, ai u zgjodh deputet në vitin 1996.

Në vitin 1998 ai u rizgjodh si deputet i PDP-së dhe më pas mbajti postin e kryetarit të bashkisë së Tainanit, nga viti 2010 deri në vitin 2017.

Në atë vit ai u bë kryeministër me një mandat dyvjeçar, përpara se të mbante postin e zëvendëspresidentit të ishullit.

Fitorja e tij, siç u përmend, përfaqëson skenarin më të keq për Kinën. Në një shënim të botuar më 10 janar, zëdhënësi i zyrës së Pekinit përgjegjës për çështjet e Tajvanit, Çen (Chen) Binhua, iu drejtua 19.5 milionë qytetarëve që dolën drejtpërdrejt në qendrat e votimit, duke kërcënuar rrezikun ekstrem të konfliktit në rast të fitores së tij.

“Unë sinqerisht shpresoj që shumica e bashkatdhetarëve në Tajvan të kuptojnë rrezikun shumë serioz që përfaqëson axhenda e pavarësisë së DPP dhe Lai Çeng (Ching)-te, e cila mund të shkaktojë përplasje dhe konflikte në ngushticën”, paralajmëroi përfaqësuesi i Partisë Komuniste.

Pavarësisht deklaratave të udhëheqjes kineze, z. Lai ka zbutur ndjeshëm retorikën e tij gjatë viteve, duke deklaruar se administrata e tij nuk do të vazhdonte me një deklaratë formale të pavarësisë.

Në fakt, gjatë fushatës elektorale, ai theksoi vazhdimisht nevojën e ruajtjes së stabilitetit në Ngushticë, pa kompromentuar respektimin e demokracisë, autonomisë, vetëvendosjes dhe sovranitetit të ishullit, të cilin tashmë e konsideron një komb sovran dhe të pavarur.

Pjesëmarrës në zgjedhje përkrah Lait si kandidat për zëvendëspresident ishte Hsiao Bi-khim, ish i dërguari diplomatik i Taipeit në Shtetet e Bashkuara, i gjykuar në disa raste nga Pekini si jo i sinqertë në kërkimin e dialogut me anën tjetër të ngushticës.

Fitorja e Lait me shumë gjasa është e destinuar të rrisë nivelin e konfliktit me Kinën në Ngushticën, e cila, së bashku me të gjithë rajonin Indo-Paqësor, përfaqëson teatrin kryesor të konfrontimit strategjik midis vendit aziatik dhe SHBA-së.

Në funksion të zgjedhjeve, qeveria federale përsëriti paanshmërinë e saj për këtë çështje, në përgjigje të akuzave të përsëritura për ndërhyrje të bëra nga diplomacia kineze.

Megjithatë, në fillim të janarit, Uashingtoni nuk hoqi dorë nga nënshkrimi i një marrëveshjeje prej 22.6 milionë dollarësh për mirëmbajtjen e raketave Rim-66 Standard të furnizuara në Tajvan, me synimin për të rritur aftësitë e tij mbrojtëse në rast të një sulmi nga e gjithë ngushtica.

Shtëpia e Bardhë konfirmoi gjithashtu më 11 janar 2024 dërgimin e një delegacioni jozyrtar menjëherë pas zgjedhjeve, i cili, do të udhëhiqet nga ish-zëvendës sekretari demokrat i shtetit Xheims Steinberg (James Steinberg), dhe z. Stefn Hedlli (Stephen Hadley).

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit