NJIHUNI ME SVETLANËN; ME AGJENTEN RUSE ME NDIKIM NË NORVEGJI.

Nga znj/znjsh. K. A. Myklebost*.

Oslo, Mbretëria e Norvegjisë | Që nga viti 2022, taktikat ruse të ndikimit në Norvegji kanë marrë forma më provokuese, ndërsa veprojnë gjithnjë e më shumë në zonën gri, duke u bërë më të fshehta dhe më të vështira për t'u identifikuar dhe atribuuar.

Një raport i kohëve të fundit i CEPA-s  liston aktivistët e diasporës, të quajtur edhe aktorë jo-shtetërorë (NSA), si asete kyçe në operacionet hibride ruse.

Këta përfshijnë qytetarë rusë që simpatizojnë politikat e Kremlinit dhe janë të gatshëm të marrin përsipër detyra patriotike në emër të shtetit rus.

Sipas një studimi të ri, mbështetja e regjimit rus te NSA-të është rritur që nga pushtimi i plotë i Ukrainës, pasi aktivitetet e drejtpërdrejta nga shteti rus janë përballur me ekspozim dhe kundërmasa në rritje.

NSA-të janë të dobishme sepse i lejojnë Kremlinit të projektojë pushtet duke ruajtur mohimin.

Për më tepër, studimi thekson se përdorimi i NSA-ve është i ngulitur në kulturën strategjike të Rusisë, me rrënjë në epokën sovjetike dhe praktikat e KGB-së.

Kjo është dokumentuar edhe në Norvegji, siç përshkruhet në librin e Mikhail Butkov-it, KGB-ja në Norvegji.

Shërbimet e inteligjencës ruse të sotme janë të përfshira drejtpërdrejt në orkestrimin praktik të NSA-ve.

Në Norvegjinë Veriore, historia e Luftës së Dytë Botërore ka qenë prej kohësh një mjet kryesor i përdorur nga Kremlini për të përhapur narrativat e tij të politikës së jashtme mbi Ukrainën, duke e paraqitur luftën e agresionit rus si një luftë të drejtë kundër neonazizmit të supozuar që buron nga Kievi.

Ky mesazh u prezantua hapur nga konsulli i përgjithshëm rus në Kirkenes në kufirin e Norvegjisë me Rusinë deri më 9 maj 2022.

Që nga përshkallëzimi i luftës në Ukrainë nga Rusia, përdorimi i historisë së Luftës së Dytë Botërore nga Moska në Norvegjinë Veriore ka marrë karakteristika gjithnjë e më manipuluese dhe shtrënguese, duke organizuar provokime për të detyruar reagime dhe për të krijuar tensione.

Në Kirkenes, kjo festohet çdo vit, pasi ditët në kalendarin ushtarak rus janë përdorur sistematikisht për të nxitur konflikte.

Më 25 tetor, në përkujtim të çlirimit të Finnmarkut Lindor nga Ushtria e Kuqe gjatë Luftës së Dytë Botërore, një monument i epokës sovjetike në Kirkenes është përdorur rregullisht që nga viti 2023 për dete lulesh të orkestruara nga Rusia.

Këto incidente janë një kopjim-ngjitje e akteve të kryera nga NSA-të ruse në shtetet baltike për të provokuar tensione.

Sipas Svetlanës, një aktiviste patriotike e diasporës ruse në Finnmarkun Lindor, detet e luleve në Kirkenes janë rezultat i donacioneve spontane nga e gjithë Evropa, duke protestuar kundër ndjenjave anti-ruse që dyshohet se po rriten në rajonin kufitar.

Deti i parë i luleve në vitin 2023 u krijua si një përgjigje ndaj akteve armiqësore nga kryetari i bashkisë së Kirkenes-it, pasi ai i lejoi vetes të mos e ftonte shërbimin e jashtëm rus nga përkujtimet, dhe më vonë zhvendosi edhe një kurorë ruse me lule që ishte vendosur sipër kurorës norvegjeze.

Duke u shfaqur shpejt në monument për të korrigjuar kryetarin e bashkisë, Svetlana e paraqiti veten si viktimë të mungesës së respektit të pahijshëm dhe rusofobisë.

Incidenti tërhoqi vëmendje të konsiderueshme nga mediat dhe pretendimi këmbëngulës i Svetlanës se kryetari i bashkisë ishte fajtor për incidentin bëri jehonë në disa pjesë të publikut.

Akti i luleve i kryer nga Svetlana ishte në të vërtetë një kurth i mirëorganizuar me vlerë të drejtpërdrejtë dobie për shtetin rus.

Kjo u bë e qartë pasi shërbimi i jashtëm rus në Norvegji dhe ministria e Punëve të Jashtme në Moskë gjatë ditëve në vijim publikuan deklarata duke stigmatizuar kryetarin e bashkisë dhe norvegjezët me të njëjtat mendje si rusofobë armiqësorë.

Ministria e intensifikoi më tej incidentin duke thirrur zyrtarisht ambasadorin e Norvegjisë në Moskë për të protestuar ndaj asaj që zyrtarët rusë e quajtën një akt vandalizmi nga kryetari i bashkisë së Kirkenes-it.

Pak më vonë, kryetari i bashkisë fqinje Vardo (Vardø) u bë subjekt i akuzave të ngjashme nga ministria në Moskë.

Jashtë ambasadës së Norvegjisë në Moskë, aktivistë të rinj pro-Kremlinit organizuan një akt patriotik në mbështetje të korrigjimit të kryetarit të bashkisë nga Svetlana.

Stigmatizimi i zërave kritikë ndaj Kremlinit është një tipar kyç i operacioneve të ndikimit të Moskës.

Në tetor 2024 dhe 2025, inskenimi i vazhdueshëm i Svetlanës për detet me lule është përdorur për të përsëritur akuzat për rusofobi në Finnmarkun Lindor dhe madje për të amplifikuar një narrativë të rusëve nën kërcënim në rajonin kufitar norvegjez.

Këto akuza duhen lexuar si pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për të formësuar fushën e informacionit në mënyra të favorshme për Moskën.

Narrativa e kërcënimeve kundër rusëve u promovua për herë të parë nga Svetlana dhe disa gra të tjera me mendësi patriotike të cilat pretenduan se vandalë të paidentifikuar kishin shkelur dhe shkatërruar detin e luleve në errësirën e natës.

Sipas grave, rusët e moshuar në Kirkenes ishin të frikësuar dhe kishin filluar të kishin frikë për sigurinë e tyre.

Ndërkohë, Konsullata e Përgjithshme e Moskës në Kirkenes i shtoi rrëfimit të kërcënimeve të supozuara duke miratuar masa sigurie, duke vendosur një kuti lulesh të bërë nga betoni dhe duke pretenduar se kishte nevojë për të mbrojtur hyrjen e ndërtesës së konsullatës.

Pretendimi është absurd, por përshtatet bukur në taktikat ruse të stigmatizimit të kritikëve të Kremlinit; ai i paraqet pjesëmarrësit paqësorë të demonstratave kundër luftës jashtë konsullatës gjatë viteve të fundit si një kërcënim për sigurinë shtetërore ruse.

Në të njëjtën kohë, Konsullata e Përgjithshme ruan një iluzion të pranisë diplomatike dhe konstruktive, duke ia lënë provokimet e zonës gri qytetarëve individualë rusë në Kirkenes.

Provokimet vjetore me lule në memorialin e luftës nuk janë incidente të vetme.

Akte të tjera të organizuara në Kirkenes, që synojnë të nxisin tensione dhe të provokojnë reagime që mund të përdoren si pretekst për amplifikimin e rrëfimtarive të akteve armiqësore dhe rusëve nën kërcënim, përfshijnë dëmtimin e përsëritur të një memoriali lokal kushtuar Aleksei Navalni-t, si dhe shfaqjen e një flamuri të PMC Wagner-it në memorialin e luftës më 9 maj.

Posterat “Ndalo Luftën në Ukrainë” jashtë shtëpisë së artit Pikene på Broen në Kirkenes janë rrëzuar në mënyrë të njohur, dhe një makinë vendore me të njëjtin slogan është dëmtuar vazhdimisht.

Të gjitha veprimet kryhen ose nga persona të paidentifikuar ose nga rusë vendas që paraqiten si individë pa asnjë lidhje me strukturat shtetërore ruse.

Megjithatë, një vështrim më i afërt i Svetlanës zbulon se ajo është një figurë e famshme në Murmansk.

Në Ditën e Fitores, 2024, pas vendosjes së saj të parë në det me lule, ajo u ftua në tribunën e nderit për të përshëndetur paradën ushtarake së bashku me guvernatorin e Murmanskut, Andrei Çibis (Chibis), dhe zyrtarë të lartë nga Flota Veriore.

Ndërsa instrumentalizimi i aktivistëve diasporikë nga Rusia bëhet në sy të publikut, ai mbetet i mohueshëm.

Provokimet e orkestruara në Kirkenes kanë paralele në shtetet e tjera të NATO-s që kufizohen me Rusinë.

Një raport i kohëve të fundit nga Agjencia e Mbrojtjes Psikologjike e Suedisë detajon se si Rusia ka rritur politikën e saj agresive historike ndaj Finlandës, duke instrumentalizuar një gamë të gjerë të NSA-ve për të ushtruar ndikim.

Një mënyrë kryesore veprimi ruse është organizimi i provokimeve në memorialet e Luftës së Dytë Botërore dhe krijimi i një iluzioni të mbështetjes së gjerë popullore për narrativat e shtrembëruara të Moskës për ushtarët heronj sovjetikë dhe rusë, dhe ukrainasit neonazistë.

Incidentet e orkestruara synojnë disa qëllime njëherësh. Stigmatizimi i kritikëve të Kremlinit është një objektiv kryesor.

Mobilizimi rreth narrativave të propagandës së Moskës është një tjetër.

Është e dhimbshme të shikosh se si një pjesë e komunitetit rusishtfolës në Norvegji rekrutohet për dhurime lulesh, me sa duket të pavetëdijshëm për manipulimin.

Kujtimet e sakrificës dhe humbjes ende qëndrojnë në shumë familje ruse dhe dëshira e natyrshme personale për të përkujtuar të afërmit shfrytëzohet në mënyrë cinike nga shteti rus.

Për t’iu kundërvënë manipulimit rus, na duhet ndërgjegjësim më i madh publik, përfshirë edhe diasporën ruse në Norvegji, e cila në përgjithësi është e integruar mirë, por ende e ndjeshme ndaj rrëfimtarive shtetërore ruse se si të jesh një patriot i mirë.

Për më tepër, Norvegjia duhet të bashkojë forcat me shtetet e tjera nordike dhe vendet baltike.

Duke punuar së bashku, vendet mund të ndërtojnë një ndërgjegjësim të përbashkët për situatën dhe të koordinojnë përgjigjet, duke e bërë më të vështirë për Rusinë të manipulojë audiencat dhe të kontrollojë rrëfimtarinë.

Në veçanti, bashkëpunimi midis muzeve, arkivave dhe institucioneve përkujtimore për të mbrojtur vendet historike dhe narrativat që janë në shënjestër të Rusisë është një kundërmasë e fuqishme që do të rrisë qëndrueshmërinë.

*Profesor i historisë ruse në UiT, Universitetin Arktik të Norvegjisë.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit