LENINI DIKUR I GJALLË PËRJETËSISHT ËSHTË ENDE I VDEKUR; VËRTET?

Nga z. Tomas Sniegon*.

Stokholm, Mbretëria e Suedisë | Monumentet për Jozef Stalinin (Joseph Stalin) dhe Feliks Xherxhinskin (Felix Dzerzhinsky) po shtohen vazhdimisht në Rusinë bashkëkohore.

Megjithatë, monumente të reja për Leninin nuk po ndërtohen më.

Nga perspektiva e njerëzve të fortë të sotëm, Stalini dhe Xherzhinski përfaqësojnë forcën, fitoren në luftë dhe rendin e hekurt të brendshëm.

Lenini, nga ana tjetër, shihet si një aventurier politik dhe destabilizues. Si një njeri që, sipas Vladimir Putinit, vendosi një bombë me sahat nën ndërtimin e një shtetësie mijëvjeçare ruse.

Sipas sundimtarit aktual të Kremlinit, ajo bombë me sahat ishte fakti që kombet individuale hamendësohej të kishin - të paktën në letër - të drejta të barabarta, përfshirë të drejtën për t'u shkëputur nga bashkimi, në Rusinë Sovjetike të Leninit dhe më vonë në Bashkimin Sovjetik.

Dhe kjo është diçka që edhe Putini e ka frikë në Rusinë e sotme.

Mbi të gjitha, megjithatë, trashëgimia e Leninit është e mbështjellë në heshtje në Rusinë e sotme.

Njëqindvjetori i vdekjes së tij vitin e kaluar ishte shumë i ftohtë, dhe 108-vjetori i Revolucionit Bolshevik i këtij viti - jo i rrumbullakët - nuk është më pak i ftohtë.

Lenini i balsamosur ende dominon Sheshin e Kuq sot. Por pse trupi i njeriut që, sipas Putinit, i bëri kaq shumë dëm Rusisë, është ende në mauzole?

PANTEONI I PANDËRTUAR.

Disa nga paraardhësit e Putinit, veçanërisht ata, trashëgimia politike e të cilëve është gjithashtu një gjemb në këmbë për sundimtarin e sotëm rus, në fakt donin të përpiqeshin ta largonin Leninin nga qendra e Moskës; të ashtuquajturit de-stalinizues, përfaqësuesi kryesor i të cilëve ishte Nikita Hrushovi, dhe Boris Jelcini.

Në rastin e parë, në vitin 1953, nuk bëhej fjalë për varrosjen e Leninit në tokë, por vetëm për zhvendosjen e sallës së ekspozitës së tij pas vdekjes jashtë qendrës së Moskës.

Dy ditë pas vdekjes së Josif Stalinit, më 7 mars 1953, e përditshmja qendrore “Pravda” botoi një raport sipas të cilit trupi i Leninit do të transferohej nga mauzoleu në një panteon të ri të planifikuar në Kodrat e Leninit, ku Stalini i sapobalsamosur do të vendosej pranë Leninit.

Vendi do të ishte i hapur për publikun, sigurisht, njësoj si mauzoleu në Sheshin e Kuq.

Projekti i panteonit përfshinte edhe zhvendosjen atje të eshtrave të përfaqësuesve të shquar të Partisë Komuniste dhe shtetit Sovjetik, të cilët më parë ishin varrosur në Murin e Kremlinit.

Kështu, Sheshi i Kuq do të çlirohej jo vetëm nga Lenini, por edhe nga roli i tij si varreza qendrore komuniste.

Megjithatë, konkursi për projektimin e panteonit të ri nuk u shpall deri një vit më vonë.

Trupi i Stalinit u varros përkohësisht pranë Leninit në mauzoleun ekzistues, ku qëndroi deri në vitin 1961.

Ndërkohë, kohët kishin ndryshuar shumë. Projekti i panteonit dështoi.

Stalini u bë një vrasës masiv i dënuar botërisht, ndërsa kthimi te Lenini u shpall si e vetmja rrugë e drejtë drejt së ardhmes.

Pasardhësi i Leninit u varros fshehurazi në tokë dhe gjithçka mbeti e njëjtë në Sheshin e Kuq, përveç varrit të ri të Stalinit.

EDHE NJËQIND VJET TË TJERË OSE EDHE MË SHUMË.

Në rastin e epokës së Jelcinit, planet për të shkatërruar mauzoleun e Leninit arritën kulmin pas luftërave për pushtet midis presidentit rus dhe parlamentit rus në tetor 1993.

Arsyet për planet për të varrosur përfundimisht trupin e Leninit në tokë, sigurisht, nuk ishin biologjike, por politike.

Kur intervistova kreun e ekipit të balsamimit prej dhjetë anëtarësh, Sergei Debov, në atë kohë, njeriu që kishte balsamuar edhe Stalinin, deklaroi me vendosmëri se me metodat ekzistuese, trupi i Leninit mund të qëndronte lehtësisht në mauzole për njëqind vjet ose më shumë vjet.

Por mosmarrëveshjet midis mbështetësve dhe kundërshtarëve vazhduan, duke arritur intensitet të ri gjatë përplasjeve midis presidentit dhe parlamentit në vitin 1997.

Dhe kur u bë e qartë se pranimi i realitetit të ri ishte shumë më problematik në shoqërinë ruse dhe se varrosja e Leninit mund të kontribuonte në radikalizim dhe polarizim të mëtejshëm, Lenini i pavarrosur, duke u shndërruar në një atraksion më shumë turistik, mbeti në afërsi të Kremlinit.

As Jelcini dhe as Putini nuk gjetën brenda vetes të njëjtin guxim dhe vendosmëri përçmuese me të cilën Hrushovi dikur shtyu përpara varrimin e trupit të Stalinit.

GJYSHI I PUTINIT DHE KUZHINIERI I LENINIT.

Historia e familjes së Putinit është e lidhur drejtpërdrejt me Leninin në disa detaje.

Në librin “Personi i Parë; Një Autoportret i Çuditshëm i Fshehtë i Presidentit të Rusisë”, i cili hamendësohej ta paraqiste atë si presidentin e ri në vitin 2000, Putini deklaroi se gjyshi i tij nga babai punonte si kuzhinier në rrethin e ngushtë të Leninit në fund të jetës së Leninit.

Me sa duket, gjyshi im gatuante shumë mirë, sepse pas Luftës së Parë Botërore atij iu ofrua një punë në lagjen The Hills në periferi të Moskës, ku jetonin Lenini dhe e gjithë familja Ulianov (Ulyanov).

Rastësisht, i njëjti gjysh thuhet se u transferua më pas në një nga vilat e Stalinit, ku punoi për një kohë të gjatë.

Megjithatë, ngurrimi i Putinit për ta varrosur më në fund Leninin në tokë sigurisht që nuk bazohet vetëm në faktin se paraardhësi i tij dikur gatuante për Leninin.

Pavarësisht se sa i kritikuar është Lenini, ai bëri diçka që gjen jehonë në një farë mase në shoqërinë ruse edhe sot.

Ai krijoi një iluzion që kjo shoqëri me sa duket nuk ka ndërmend ta zhdukë së shpejti.

Në vitin 1917, ideologjia radikale e Leninit, duke përdorur argumentin e teorisë komuniste gjoja shkencore të Marksizmit-Leninizmit, e transformoi një vend që mbetej prapa shumë të tjerëve në avancimin e të gjithë njerëzimit.

Asnjë shtet tjetër i tillë në botë nuk kishte ekzistuar ende, dhe për Rusinë bota ishte kështu e ndarë në ne dhe të gjithë të tjerët.

Edhe ata që nuk kishin udhëtuar kurrë nga qyteti i tyre i lindjes ose fshati, dhe ata që nuk dinin të lexonin ose të shkruanin - dhe të tillë ishin shumica në Rusinë revolucionare - papritmas hamendësohej të mendonin se ata që kritikonin vendin e tyre ishin ose reaksionarë të prapambetur ose - në terminologjinë e sotme - thjesht rusofobë.

Qëllimi i një propagande të tillë nuk ishte më vetëm të tregonte se njerëzit në vendin e Leninit ishin të ndryshëm nga të gjithë të tjerët, por se ata ishin bërë historikisht të jashtëzakonshëm.

Zhvillimi aktual ishte sigurisht shumë më i ndërlikuar, dhe Rusia e sotme nuk është Rusia e vitit 1917.

Megjithatë, që atëherë, një sërë brezash rusë, përfshirë ata më të rinjtë, janë rritur me një pikëpamje negative për botën përreth tyre dhe me një ndjenjë të jashtëzakonshmërisë së tyre historike.

Komunizmi, ashtu si Lenini, ka vdekur. Por shovinizmi kombëtar rus ka përjetuar një jetë të paparë nën Putinin.

Ndoshta kjo është arsyeja pse në labirintin ideologjik rus të sotëm, në të cilin shovinizmi është ndoshta e vetmja e dhënë, ende nuk ka një mbështetje vendimtare që Lenini të varroset përfundimisht.

Sepse regjimi, i cili tashmë e mbron pushtetin e tij pikërisht dhe vetëm duke iu drejtuar shovinizmit, ndoshta nuk i ka shkruar ende udhëzimet përfundimtare për trupin që ka qenë i vdekur për gati 102 vjet dhe ende dominon Sheshin e Kuq të Moskës.

*Profesor i Asociuar - Qendra e Studimeve Evropiane për Gjuhë dhe Letërsi - Universiteti i Lundit.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit