RROTAT E DREJTËSISË JANË NË LËVIZJE PËR LUFTËN E PALIGJSHME TË RUSISË KUNDËR UKRAINËS.

Nga znj. Gaiane Nuridzhanian.

Profesore e Asociuar dhe drejtuese e projektit UA-KLAR, Fakulteti i Drejtësisë, UiT Universiteti Arktik i Norvegjisë.

Nga znj. Kari Aga Myklebost.

Profesore e historisë ruse në UiT, Universitetin Arktik të Norvegjisë.

Oslo, Mbretëria e Norvegjisë | Kur bëhet fjalë për llogaridhënien për mizoritë e kryera në luftë, rrotat e drejtësisë rrotullohen ngadalë, por ato rrotullohen.

Këtë pranverë, llogaridhënia për luftën e paligjshme të Rusisë kundër Ukrainës iu afrua një hap i rëndësishëm realitetit.

Bashkimi Evropian dhe tridhjetë e gjashtë shtete, përfshirë Norvegjinë, u zotuan të mbështesin dhe financojnë Tribunalin Special për Krimin e Agresionit kundër Ukrainës.

ÇFARË ËSHTË NJË KRIM AGRESIONI?

Krimi i agresionit në thelb konsiston në planifikimin dhe kryerjen e një përdorimi të paligjshëm të forcës ushtarake kundër një shteti tjetër.

Pushtimi ushtarak në shkallë të plotë i Ukrainës nga Rusia është një shembull i qartë i një përdorimi të paligjshëm të forcës.

Ata nga lidershipi politik dhe ushtarak i Rusisë që planifikuan, urdhëruan dhe ekzekutuan këto akte të përdorimit të paligjshëm të forcës kryen një krim agresioni.

Tribunali i Nurembergut, i krijuar rreth 80 vjet më parë për të ndjekur penalisht krimet e kryera nga regjimi nazist, e konsideroi agresionin krimin më të lartë ndërkombëtar sepse ai përmban brenda vetes të keqen e akumuluar të së tërës.

Fillimi dhe zhvillimi i një lufte është krimi më i lartë ndërkombëtar sepse lufta çon në mënyrë të pashmangshme në humbje, vuajtje dhe shkatërrim, dhe shpesh përfshin mizori të tjera si krime lufte, krime kundër njerëzimit dhe gjenocid.

Kjo, për fat të keq, është edhe rasti për agresionin e Rusisë kundër Ukrainës.

DOKUMENTIMI I MIZORIVE TË KRYERA GJATË LUFTËS.

Mizoritë e kryera gjatë pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia janë dokumentuar gjerësisht.

Komisioni i Pavarur Ndërkombëtar i Hetimit i OKB-së për Ukrainën, i udhëhequr nga avokati i shquar norvegjez Erik Mose (Møse), gjeti prova bindëse për krime të shumta lufte dhe krime kundër njerëzimit të kryera në Ukrainë nga forcat e armatosura të Rusisë dhe autoritete të tjera.

Ndër më të rëndat e këtyre krimeve janë vrasjet me dashje të civilëve, tortura dhe trajtimi çnjerëzor i përhapur dhe sistematik, përdhunimi dhe dhuna seksuale, si dhe zhdukjet me forcë.

Një tjetër shembull i rëndë është deportimi dhe transferimi me forcë i fëmijëve ukrainas nga autoritetet ruse në Rusi ose në territoret e pushtuara të Ukrainës.

Në atë që duket të jetë një politikë zyrtare e koordinuar në nivelin më të lartë të udhëheqjes së Rusisë, fëmijët ukrainas ndahen me forcë nga familjet e tyre në Ukrainë dhe jepen për birësim me familje ruse, ndërsa prindërit, të afërmit dhe kujdestarët e tyre ligjorë në Ukrainë mbeten në errësirë ​​për vendndodhjen e fëmijëve.

OJQ-të dhe gazetarët investigativë kanë vërtetuar se rajoni i Murmanskut është ndër ata që lehtësojnë krime të tilla lufte, dhe Guvernatori i Murmanskut, Andrei Çibis (Chibis), është sanksionuar nga Bashkimi Evropian që nga viti 2022 për përfshirjen e tij në deportimin e paligjshëm të fëmijëve ukrainas.

Është pikërisht për këtë krim lufte që presidenti i Rusisë, Vladimir Putin, dhe Komisioneri i tij për të Drejtat e Fëmijëve kërkohen nga Gjykata Ndërkombëtare Penale (GJPN) në Hagë që nga viti 2023.

SULMI NDAJ UKRAINËS NGA GADISHULLI KOLA.

Në vitin 2024, Gjykata Penale Ndërkombëtare lëshoi ​​gjithashtu urdhër-arreste kundër disa udhëheqësve dhe komandantëve ushtarakë rusë, midis tyre ish-ministrit të Mbrojtjes Sergei (Sergey) Shoigu dhe Shefit të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura Ruse Valeri (Valery) Gerasimov, për krime lufte të sulmit ndaj objekteve civile dhe shkaktimit të dëmit të tepërt ndaj civilëve dhe objekteve civile të kryera gjatë sulmeve në infrastrukturën e energjisë elektrike të Ukrainës në muajt e dimrit të viteve 2022 dhe 2023.

Megjithatë, Rusia vazhdoi dhe intensifikoi sulmin e saj ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës, dhe në vitin 2026, ukrainasit përjetuan dimrin më të ashpër të luftës deri më tani.

Rajoni i Murmanskut është çelësi i sulmeve ruse; bombarduesit nga baza ajrore Olenia (Olenya) kanë shënjestruar infrastrukturën civile në Ukrainë në mënyrë të përsëritur dhe me rezultate vdekjeprurëse.

Për më tepër, njësitë ushtarake të Gadishullit Kola u vendosën në Ukrainë që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë, duke kontribuar në krimet e luftës me shënjestrimin e vazhdueshëm të civilëve.

DREJTËSIA DO TË TRIUMFOJË DHE NORVEGJIA MUND TË NDIHMOJË.

Pavarësisht luftës së vazhdueshme, sulmeve me raketa dhe sulmeve me dronë, shoqëria ukrainase vazhdon të funksionojë.

Po kështu edhe sistemi i saj i drejtësisë penale, i cili ka trajtuar raste të krimeve të luftës që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë.

Por hetimi dhe ndjekja penale e krimeve të luftës mbetet një detyrë sfiduese për sistemin ligjor të Ukrainës.

Deri më tani, gjykatat ukrainase thuhet se kanë dhënë rreth 245 vendime në raste të krimeve të luftës, ndërsa numri i episodeve të regjistruara pranë autoriteteve të ndjekjes penale që mund të përbëjnë krime lufte tejkalon 200 mijë.

Vende të tjera mund të hetojnë dhe ndjekin penalisht krimet mizore të kryera në Ukrainë bazuar në parimin e së drejtës ndërkombëtare të juridiksionit universal.

Ky parim do të thotë që çdo shtet mund të ndjekë penalisht akte që përbëjnë krime lufte, krime kundër njerëzimit dhe gjenocid, pavarësisht se ku kryhen aktet ose kombësisë së autorit ose viktimës së tyre.

Për shembull, në vitin 2025, një shtetas rus u dënua në Finlandë për krime lufte të kryera në Ukrainë në vitin 2014.

Norvegjia duhet të përdorë në mënyrë të ngjashme juridiksionin universal për të ndjekur penalisht autorët e dyshuar të krimeve mizore nëse persona të tillë kërkojnë strehim në territorin e saj.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit