GRATË AFGANE GJEJNË NJË DRITË SHPRESE NË PËRPJEKJET NDËRKOMBËTARE PËR TË SHPËNË TALEBANËT PARA DREJTËSISË NDËRKOMBËTARE PËR APARTEIDIN GJINOR.

Londër, Britani e Madhe | Titujt e fundit sollën një fije shprese për gratë dhe vajzat, jeta e të cilave nën talebanët është reduktuar në thelb në dënime me burg: Kanadaja, Australia, Gjermania dhe Holanda njoftuan planet për t'i sjellë talebanët në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (ICJ) për diskriminimi gjinor.

Si një grua afgane, jam tmerruar të shoh fushatën graduale të talebanëve për të mbytur të drejtat tona, një nga një.

Si një avokate që u rrita në një Afganistan ku më lejuan të punoja dhe studioja, ndjeva përgjegjësinë të veproja në mbrojtje të grave dhe vajzave të mia afgane.

Fillimisht, shpresoja të bëja një fushatë për drejtësi formale ndërkombëtare përpara një gjykate ndërkombëtare.

Por shpejt u pengova nga dokumentacioni i kërkuar.

Më pas e zhvendosa fokusin tim në rritjen e ndërgjegjësimit të publikut për gjendjen tonë të vështirë, duke shkruar një thirrje të hapur për veprim.

Unë shkrova: “Është për t'u habitur që Gjykata Penale Ndërkombëtare ende nuk i ka pranuar plotësisht krimet e talebanëve kundër grave dhe njerëzimit nën një përkufizim më të gjerë.

Gratë dhe vajzat afgane, që përbëjnë gjysmën e popullsisë së vendit, po i kërkojnë GjPN-së, si gjykata më e fuqishme ndërkombëtare, të hetojë të gjitha krimet kundër grave në Afganistan dhe t'i ndihmojë ato në rikthimin e të drejtave të tyre themelore dhe ndjekjen e drejtësisë sociale.

Ato kanë të drejtën e natyrshme për të jetuar dhe për të marrë pjesë në të gjitha aspektet e shoqërisë.

Lutja ime iu bashkua një kori të tjerëve në Afganistan dhe jashtë tij, dhe së bashku krijuam dhe forcuam një lëvizje për të drejtat e grave në Afganistan.

Por megjithë avokimin e vazhdueshëm në çdo nivel gjatë tre viteve të fundit, aktivistët kanë luftuar për të rimarrë të drejtat e kufizuara, duke u përballur me mosmarrëveshje dhe zhgënjime të brendshme.

Këto sfida penguan përparimin dhe çuan në përjashtimin e grave afgane nga diskutimet vendimtare për të ardhmen e vendit tonë. Përçarja shkaktoi konfuzion për komunitetin ndërkombëtar në ofrimin e mbështetjes dhe ndihmës praktike.

Në një ngjarje historike këtë vit, afro 120 gra afgane nga vende të ndryshme u mblodhën në Tiranë, Shqipëri, për t'u bashkuar dhe për të strategjizuar kundër talebanëve.

Ky samit, i ndodhur vetëm dy javë pasi lideri taleban nxorri rregulla të reja morale që ndalonin zërat dhe fytyrat e grave nga publiku, siguroi një platformë jetike për bashkëpunim dhe krijoi një narrativë me qendër gruan për paqe të qëndrueshme.

Që nga rënia e ish-qeverisë afgane në muajin gusht të vitit 2021, gratë afgane janë ndjerë si forca e vetme që qëndron kundër regjimit, duke përdorur zërat dhe fjalët tona si armët tona.

Uniteti i arritur në samitin e Shqipërisë ka forcuar zërat tanë dhe ka marrë mbështetjen ndërkombëtare.

Si aktiviste për të drejtat e grave, nuk mund të merrja pjesë, por të duartrokisja udhëheqëset tona femra për përpjekjet e tyre të jashtëzakonshme për të folur për situatën tonë, veçanërisht përballë përpjekjeve të talebanëve për të heshtur zërat e grave.

Aktorja e Hollivudit Merill Strip (Meryl Streep) e përshkroi me vend gjendjen tonë në një ngjarje të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, duke thënë: “Sot në Kabul, një mace femër ka më shumë liri se një grua. Një mace mund të ulet në përkuljen e saj të përparme dhe të ndjejë diellin në fytyrën e saj; ajo mund të ndjekë një ketër në park”.

Aparteidi gjinor sistematik i talebanëve i ka dehumanizuar gratë deri në atë pikë sa gjendja jonë është e krahasueshme me atë të kafshëve.

Siç vuri në dukje znj. Strip (Streep): “Një ketër ka më shumë të drejta se një vajzë në Afganistan sot, sepse parqet publike janë mbyllur për gratë dhe vajzat nga talebanët. Një zog mund të këndojë në Kabul, por një vajzë mund të mos këndojë në publik. Kjo është e jashtëzakonshme. Kjo është një shtypje e ligjit natyror”.

Më 25 shtator 2024, në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, Kanadaja, Australia, Gjermania dhe Holanda njoftuan synimin e tyre për të çuar talebanët në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (GjND) për diskriminim gjinor.

Kjo shënon herën e parë që GJND-ja është përdorur nga vendet për të sfiduar një tjetër rreth diskriminimit gjinor.

Në këtë veprim të parë ligjor të këtij lloji që kur talebanët morën pushtetin, pritet që Afganistani të ketë gjashtë muaj kohë për të dhënë një përgjigje përpara se GJND-ja të mbajë një seancë dëgjimore dhe ka të ngjarë të propozojë masa të përkohshme.

Çështja po inicohet në bazë të Konventës për Eliminimin e të Gjitha Formave të Diskriminimit ndaj Grave (CEDAW), e cila u miratua nga Asambleja e Përgjithshme e OKB-së në vitin 1979 dhe hyri në fuqi në vitin 1981.

Afganistani e ratifikoi këtë konventë në vitin 2003.

Unë do të argumentoja se si GjNP-ja ashtu edhe GjND-ja kanë juridiksion mbi Afganistanin.

Ato mund të ndjekin penalisht regjimin taleban si një shtet dhunues në GjND dhe udhëheqësit individualë talebanë, të cilët, janë drejtpërdrejt përgjegjës për kufizimet dhe shkeljet e të drejtave të grave, në gjykatën e GjNP-së.

Ky veprim ligjor përfaqëson një fener shprese për gratë dhe vajzat afgane.

Ai pranon vuajtjet dhe betejat tona dhe sinjalizon se bashkësia ndërkombëtare më në fund po ndërmerr hapa konkretë për të mbështetur luftën tonë për të drejtat themelore dhe drejtësinë sociale.

Si pjesë e kësaj lëvizjeje, shpresoj se avokimi ynë i vazhdueshëm dhe uniteti që kemi arritur do të çojë në ndryshime domethënëse dhe në rivendosjen e të drejtave për gratë dhe vajzat në Afganistan.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit