DISA NGA NGJARJET MË TË SHËNUARA TË HISTORISË BOTËRORE TË NDODHURA MË 9 SHTATOR.

Tiranë, Shqipëri | 701: Shën Sergius I mbretëron ndërsa Papa katolik përfundon mandatin. 1379: Traktati i Neubergut, ndan tokat austriake të Habsburgëve midis Dukës Habsburg, Albert III dhe Leopold III. 1493: Beteja e fushës së Krbava-s, një disfatë vendimtare e kroatëve në luftën kroate kundër pushtimit të Perandorisë Osmane. 1553: Inkuizicioni romak djeg të gjitha kopjet e Talmudit, dhe teksteve të tjera çifute në Campo de Fiori të Romës. 1567: Udhëheqësit holandezë Lomaraal, Konti i Egmont-it dhe Philip van Hoorne arrestohen nga Duka spanjoll i Alba - ekzekutimi i tyre në 1568, çon në Luftën Tetëdhjetë Vjecare. 1570: Qyteti qiprian i Nikosias bie në duart e osmanëve, më pas rreth 20000 qytetarë u masakruan dhe pjesa tjetër shiten në skllavëri. 1675: Kolonitë e Anglisë së Re (New England) u shpallin luftë indianëve të Wampanoag. 1739: Rebelimi i skllevërve Stono, Karolina e Jugut: 60 skllevër vrasin rreth 20 njerëz të bardhë përpara se të vriteshin ose më vonë të ekzekutoheshin. Kryengritja më e madhe e skllevërve në kolonitë kontinentale britanike përpara Revolucionit Amerikan. 1753: Makina e parë me avull mbërrin në kolonitë e Amerikës së Veriut. 1767: Colegio de San Ignacio de Loyola Vizcaínas - institucioni më i vjetër arsimor që funksionon vazhdimisht në Meksikë, hapet për arsimimin e vajzave dhe grave në Mexico City. 1776: Kongresi e riemëron zyrtarisht vendin si Shtetet e Bashkuara të Amerikës (nga Kolonitë e Bashkuara). 1817: Alexander Twilight, ndoshta i pari afrikano-amerikan që u diplomua nga një kolegj amerikan, merr diplomën BA në Kolegjin Middlebury. 1830: Charles Durant, aeronauti i parë amerikan, fluturon një balonë nga Castle Garden, NYC në Perth Amboy, NJ, një distancë prej rreth 25 milje, e mbuluar në 3 orë. 1850: Kalifornia pranohet si shteti i tridhjetë e një i Bashkimit. 1850: Krijohen territoret e New Mexico dhe Utah. 1861: Infermierja Sally Tompkins emërohet zyrtarisht si oficere (dhe e vetmja grua e saj oficere) nga Ushtria Konfederate Amerikane. 1867: Luksemburgu fiton pavarësinë e tij. 1886: Finalizohet Konventa e Bernës për Mbrojtjen e Veprave Letrare dhe Artistike. 1903: Përurohet tuneli hekurudhor Engadin 6 km i gjatë në Zvicër. 1908: Rusia anekson një pjesë të Polonisë. 1909: Biblioteka Metropolitane e Kinës e themeluar nga Dinastia Çing në tempullin Guanghua të Pekinit (tani Biblioteka Kombëtare e Kinës). 1911: Posta e parë evropiane e dorëzuar nga ajri (Hendon në Windsor, Angli). 1912 Aviatori francez Jules Védrines është i pari që fluturoi mbi 100 mph (107 mph/172 kph). 1913 Piloti rus Pyotr Nesterov bëhet piloti i parë që fluturoi me një lak, duke e bërë këtë me monoplanin e tij Nieuport IV; arrestohet për dhjetë ditë për rrezikim të pasurisë shtetërore. 1914: Ofensivë belge nga Antwerp. 1914: Krijohet njësia e parë plotësisht e mekanizuar në Ushtrinë Britanike - Brigada Kanadeze e Mitralozëve të Automobilave (Lufta e Parë Botërore) 1914: Mbledhja e mbajtur në selinë e Ligës Gale midis Vëllazërisë Republikane Irlandeze, dhe Republikanëve të tjerë ekstremë; vendimi fillestar i marrë për të ngritur një kryengritje, ndërsa Britania është në luftë. 1915: Shoqata për Studimin e Jetës dhe Historisë së Zezakëve u formua në Çikago nga Carter G. Woodson dhe të tjerë. Tani Shoqata për Studimin e Jetës dhe Historisë afrikano-amerikane. 1918 Formohet qeveria holandeze e Ruijs de Beerenbrouck. 1919 Forcat e policisë së Bostonit hyjnë në grevë. 1921: Guatemala, Hondurasi dhe San Salvador bien dakord për Bashkimin e Amerikës Qendrore. 1922: Trupat turke pushtojnë Smirnën dhe vrasin qytetarët grekë. 1924: Masakra Hanapepe ndodh në Kauai, Hawaii. 1926: Kompania Kombëtare e Transmetimeve e krijuar nga Radio Corporation of America. 1939: Ushtria naziste arrin në Varshavë. 1940: 28 avionë gjermanë u rrëzuan mbi Angli. 1945: Japonezët në Korenë e Jugut, Tajvani, Kina, Indokina u dorëzohen aleatëve. 1964: Qeveria gjermane e DR lejon vizita të shkurtra në Gjermaninë Perëndimore. 1965: Tibeti bëhet një rajon autonom i Kinës. 1967 Uganda shpall pavarësinë nga Britania e Madhe. 1972: Bashkimi Sovjetik mposht Shtetet e Bashkuara 51-50 në ndeshjen më të diskutueshme në historinë e basketbollit ndërkombëtar; me SHBA-në që kryesojnë 50-49, 3 sekondat e fundit riluhen 3 herë derisa sovjetikët të fitojnë përfundimisht. 1990: George H. W. Bush dhe Mikhail Gorbachev takohen në Helsinki dhe i kërkojnë Irakut të largohet nga Kuvajti. 2012: 100 njerëz u vranë dhe 350 u plagosën pas një vale sulmesh në Irak. 2012: 17 persona humbën jetën dhe të paktën 40 të tjerë u plagosën pasi dy makina bomba shpërthyen në Aleppo, Siri. 2013: 18 persona vriten në konflikt midis qeverisë dhe trupave të Boko Harem në shtetin Borno, Nigeri. 2013: 44 persona humbën jetën dhe 45 u plagosën pasi një autobus u përplas në një luginë në Guatemalën Veriore. 2013: 60 persona vriten në konfliktin midis rebelëve dhe besnikëve në Republikën e Afrikës Qendrore. 2019: Qeveria nigeriane thotë se do të riatdhesojë 600 njerëz nga Afrika e Jugut pasi dy persona u vranë në valën e dhunës ksenofobike në Johannesburg. Nga z. Erton Duka. © Copyright | Agjencia Telegrafike Vox