60 VJET MË PARË AUTOMJETI I PARË SOVJETIK U UL NË SIPËRFAQEN E HËNËS (SONDA “LUNA 9” DËRGOI FOTON E PARË TË TOKËS HËNORE NË PLANETIN TOKË).

Astanë, Kazakistan | Kanë kaluar 60 vjet që nga ulja e parë në hënë; më 3 shkurt 1966, anija sovjetike “Luna 9” ishte mjeti i parë që u ul në sipërfaqen hënore dhe e fotografoi atë.

Pamjet që arritën në Tokë ishin të parat e sipërfaqes së një bote tjetër përveç tonës.

Misioni “Luna 9” ishte pjesë e programit “Luna”, i cili ishte nisur në vitin 1959 nga Bashkimi Sovjetik dhe i cili deri atëherë kishte pësuar një sërë dështimesh.

Mjeti, i cili, strehonte mjetin e uljes, u lëshua më 31 janar 1966, në bordin e një rakete “Molniya-M” nga “Vendndodhja 31” në Tiuratam, Kazakistan.

Më 3 shkurt, kur pothuajse e kishte përfunduar udhëtimin e tij dhe ishte 75 kilometra larg sipërfaqes hënore, ai ndezi motorët e tij për të frenuar.

Sinjalet e marra në Tokë, përfshirë ato nga shumë baza perëndimore, zbuluan një ngadalësim të shpejtë dhe një minutë më vonë të gjitha sinjalet u ndalën.

Më vonë u zbulua se motori kryesor ishte fikur në një lartësi prej 150 metrash, pas së cilës zbritja vazhdoi me katër motorë të vegjël shtesë.

Me 50 metra të mbetura deri në tokë, mjeti i uljes sferike u nda nga mjeti dhe arriti të bënte uljen e parë të butë në Hënë.

Ai u përplas disa herë para se të ndalej në rajonin e “Oqeanit të Stuhive”, pastaj katër struktura të ngjashme me petale u hapën në sferë, duke ngritur pjesën e brendshme në formë kupole që përmbante instrumentet.

I quajtur Stacioni Automatik Hënor (ALS), pajisja e uljes ishte një sferë me diametër 58 centimetra dhe përbëhej nga një enë e mbyllur hermetikisht që përmbante një sistem radioje, një pajisje programimi, bateri, një sistem kontrolli termik dhe një detektor rrezatimi.

Ndërsa antenat përgatiteshin për të dërguar të dhëna në Tokë, duke përdorur sipërfaqet e brendshme të petaleve si reflektorë, kamera filloi punën.

Imazhet e para të sipërfaqes së një bote tjetër arritën në Tokë më 4 shkurt nga astronomët në Observatorin Britanik “Jodrell Bank”, pranë Mançesterit.

Megjithatë, ato nuk ishin shumë të qarta. Për shkak të vonesave burokratike, sovjetikët arritën t'i botonin imazhet vetëm të nesërmen, këtë herë me cilësi të mirë.

Gjatë misionit gjashtëditor, u transmetuan gjithsej 40 imazhe, duke treguar se pajisja e uljes ishte në një zonë të sheshtë.

Foto të të njëjtave zona ishin bërë në kohë të ndryshme, kështu që pozicionet e ndryshme të hijeve u lejuan studiuesve të rindërtonin profilin e detajuar të peizazhit, duke përcaktuar madhësinë dhe formën e shkëmbinjve dhe kratereve.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit