ZGJEDHJET PRESIDENCIALE NË POLONI: HISTORIANËT KUNDËR KRYEBASHKIAKUT TË VARSHAVËS.

Varashavë, Poloni | Gjashtë muaj para zgjedhjeve presidenciale, fushata elektorale në Poloni është tashmë në lulëzim të plotë.

A do të ketë sukses kryeministri majtisto-liberal Donald Tusk të shtyjë kandidatin e tij në mënyrë që të kapërcejë prapambetjen e reformave?

Në muajin gusht të vitit 2025, presidenti aktual polak Andrzej Duda do të largohet nga posti pas dy mandatesh.

Pasardhësi i tij do të zgjidhet në maj. Data e saktë ende nuk është caktuar. Megjithatë, dy kampet politike tashmë po luftojnë për favorin e votuesve.

Qeveria e qendrës së majtë e udhëhequr nga kryeministri Donald Tusk dhe opozita nacional-konservatore e udhëhequr nga Jaroslaw Kaczynski, udhëheqës i Partisë Ligj dhe Drejtësi (PiS).

Kandidati nga grupi më i madh në qeveri, Koalicioni Qytetar (KO), është kryetari i Bashkisë së Varshavës (Kryetari), Rafal Trzaskowski.

Ai prezantoi programin e tij të shtunën (7 dhjetor 2024) në ngjarjen hapëse të fushatës së tij zgjedhore në Gliwice në Silesia e Epërme.

Rreth 7000 anëtarë dhe mbështetës partie morën pjesë në shfaqjen e stilit amerikan me rreze lazer dhe muzikë minatore, e cila u vu në skenë me shumë përpjekje. I pranishëm ishte edhe kolegu i tij partiak, kryeministri Tusk.

Z. Karol Nawrocki, i cili u dërgua në garë nga PiS, u shfaq në të njëjtën ditë në Ladek Zdroj, 170 kilometra larg.

Qyteti vuajti keq gjatë përmbytjeve në fund të verës. Të shtunën e kaluar, z. Nawrocki ndihmoi viktimat e përmbytjeve me punën e pastrimit dhe rinovimit.

Ai mori thasë me çimento dhe ndihmoi në zhvendosjen e një frigoriferi në një shtëpi të rinovuar.

Historiani 41-vjeçar fajësoi qeverinë e z. Tusk për fatkeqësinë natyrore dhe i bëri thirrje z. Trzaskowski që të ndihmojë viktimat e përmbytjeve në vend që të duartrokitet. Përveç kësaj, kreu i PiS z. Kaczynski hapi një llogari në shërbimin e mesazheve të shkurtra.

“Këto zgjedhje kanë të bëjnë me gjithçka”, tha z. Tusk në Gliwice. Kampi i tij i qendrës së majtë mori pushtetin një vit më parë, por deri më tani nuk ka qenë në gjendje të zbatojë shumicën e reformave të premtuara për shkak të pengesave të Presidentit Duda.

Presidenti Duda vë në mënyrë të përsëritur veton ndaj propozimeve legjislative të qeverisë, duke parandaluar kështu ndryshimin e politikave të qeverisë së mëparshme.

Fitorja e z. Trzaskowski do të hiqte bllokadën për çështje të tilla si të drejtat e grave ose rivendosja e shtetit të së drejtës.

Në rast të humbjes së tij, koalicioni qeveritar rrezikon stanjacion dhe ndoshta edhe kolapsin.

Kjo është arsyeja pse z. Tusk po dërgon një shok me përvojë, kryetarin e Bashkisë së Varshavës, në betejën për presidencën. Z. Trzaskowski humbi ngushtë me presidentin Duda pesë vjet më parë. Në atë kohë, 10 milionë polakë votuan për të.

Politologu 52-vjeçar me doktoraturë mund të kujtojë një karrierë të gjatë dhe të suksesshme.

Ai ishte, ndër të tjera, ministër për Administratën dhe Dixhitalizimin, sekretar Shteti në Ministrinë e Jashtme dhe deputet i Parlamentit Evropian.

Ai ka drejtuar kryeqytetin e Polonisë që nga viti 2018. Në parti është zëvendës i z. Tusk.

Politikani i majtë-liberal e di se për të fituar i duhet edhe miratimi nga krahinat.

Në verë ai shkaktoi protesta të dhunshme nga Kisha Katolike kur urdhëroi heqjen e simboleve fetare, duke përfshirë kryqet, nga zyrat në bashkinë e qytetit.

Shumë nga mbështetësit e tij gjithashtu e konsideruan këtë hap si një gabim.

Si kandidat presidencial, z. Trzaskowski tani është bërë më i kujdesshëm. Në Gliwice ai foli shumë për dashurinë për atdheun, ndjenjën e komunitetit dhe mundësitë e barabarta për të gjithë.

“Unë besoj në një Poloni në të cilën dora e hapur mund të fitojë kundër grushtit të shtrënguar”, tha ai.

Z. Trzaskowski premtoi të liberalizonte ligjet kufizuese të abortit. Ai gjithashtu bëri një gjest për nikoqirët.

Ai njoftoi se do të njihte gjuhën silesiane si gjuhë rajonale, të cilën presidenti Duda e refuzon rreptësisht.

Ai përmendi tre tema që duhet të jenë në krye të programit të tij: ekonomia, siguria dhe barazia.

Me thumbime kundër Bashkimit Evropian dhe Gjermanisë, kandidati u përpoq gjithashtu t'u bënte thirrje votuesve në kufi, të cilët janë skeptikë për fqinjin e tyre të madh dhe BE-në.

“Ne kemi nevojë për patriotizëm ekonomik. Një fund i pikëpamjes naive të globalizimit”, kërkoi dhe kritikoi ai marrëveshjen e tregtisë së lirë midis Bashkimit Evropian dhe aleancës ekonomike të Amerikës së Jugut Mercosur.

“Kjo marrëveshje kërcënon interesat e fermerëve polakë dhe nuk duhet të mbyllet”, tha ai.

Z. Trzaskowski njoftoi një rritje të shpenzimeve të mbrojtjes në pesë për qind të PBB-së deri në vitin 2026 dhe e përshkroi si skandal faktin që Gjermania, me një ekonomi nëntë herë më të madhe se Polonia, shpenzon po aq ose jo më shumë për ushtrinë.

Në sondazhe, shumica e polakëve aktualisht i japin z. Trzaskowski një epërsi të qartë ndaj z. Nawrocki në një balotazh.

Sipas një sondazhi nga instituti i kërkimit të opinionit United Survey më 2 dhjetor 2024, më shumë se gjysma e të anketuarve besonin se ai do të fitonte zgjedhjet. Vetëm 27 përqind e panë z. Nawrocki përpara.

Megjithatë, udhëheqësi i PiS Kaczynski beson në efektivitetin e manovrës së tij taktike.

Megjithëse disa politikanë të lartë të PiS prisnin në blloqet e fillimit si kandidatë, ai çuditërisht tërhoqi nga kapela të huajin e pavarur Nawrocki.

Historiani, i cili mban një doktoraturë, drejton Institutin e Kujtesës Kombëtare - një ekuivalent polak i Autoritetit Federal për Regjistrimet Stasi, i cili, u shpërbë në vitin 2021.

Më parë ka qenë drejtor i Muzeut të Luftës së Dytë Botërore në Gdansk. Në të dyja pozicionet ai zbatoi politikën historike të PiS.

Pas tetë vjetësh në qeveri, shumë polakë e lidhin PiS me abuzimin e pushtetit, korrupsionin dhe nepotizmin.

Kandidati, të cilin stafi i tij i fushatës e përshkruan si borgjez dhe të pavarur, pritet të tërheqë votues të moderuar. Këtij qëllimi i shërben edhe vetë-imazhi i tij si engjëll paqeje.

“Dua t'i jap fund luftës polako-polake”, tha z. Nawrocki pas nominimit dy javë më parë.

Ai theksoi se vjen nga një familje e klasës punëtore në Gdansk dhe jeton me Poloninë në zemër - modeste, por me dinjitet.

Ish-boksieri amator, i cili, si student e fitonte bukën e gojës në hotelin Grand në Sopot, paraqitet si i afërt me popullin. “Unë jam një nga ju”, theksoi ai.

Mosnjohja e z. Nawrocki, e cila, në fakt duhet të jetë një avantazh, tani mund të bëhet një barrë serioze.

Një raport që doli javën e kaluar tregon se kandidati i PiS thuhet të ketë pasur kontakte me qarqe kriminale, duke përfshirë huliganë nga klubi i futbollit Lechia Gdansk dhe bandat e motoçikletave.

Origjina e gazetës, për të cilën, platforma e internetit Onet raportoi fillimisht, nuk është e qartë. Supozohet se autorët do të gjenden në mesin e kritikëve të kandidaturës së tij në radhët e PiS.

Njohjet e z. Nawrocki thuhet se përfshijnë Olgierd L., një ish-neo-nazist, i cili, u dënua për tutorizëm dhe lëndime të rënda trupore.

Pati kontakte publike në ngjarje patriotike, z. Nawrocki u mbrojt kundër akuzave. Ai mbajti kontakte të tilla me mijëra polakë.

Z. Olgierd L. u arrestua të premten e kaluar për anëtarësim në një organizatë kriminale, e cila, akuzohet ndër të tjera për trafik armësh dhe nxitje për zjarrvënie.

Pavarësisht kryesimit në sondazhe, z. Trzaskowski dëshiron të mbetet vigjilent për të shmangur gabimin e partisë së tij të vitit 2015.

Në atë kohë, presidenti liberal-konservator Bronislaw Komorowski, i cili, kishte kandiduar sërish për postin, nënvlerësoi eurodeputetin e panjohur Andrzej Duda.

Në fund, z. Duda fitoi garën dhe nisi dominimin tetëvjeçar të PiS.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit