SHBA-ës | ADMINISTRATA KOMBËTARE AERONAUTIKE DHE HAPËSINORE (NASA) BOTOI PAMJE TË REJA TË “SUPER EL NINO”-s; PRITET MOT I NXHETË.

Uashington, Amerikë | Vlerësimet e shkencëtarëve për shfaqjen e mundshme të një “Super El Nino” të fortë po shkaktojnë shqetësim, gjë që mund ta bëjë vitin e ardhshëm më të ngrohtin e regjistruar ndonjëherë, duke ndikuar në kushtet e motit dhe ekonominë botërore.

“El Nino” është një fenomen natyror klimatik që ndodh kur temperaturat e sipërfaqes së detit në Oqeanin Paqësor ekuatorial qendror dhe lindor mbeten mbi normalen për një periudhë të zgjatur kohore.

Ekspertët paralajmërojnë se një episod veçanërisht i fortë mund të shkaktojë ngjarje ekstreme të motit, mungesa ushqimore dhe kriza të rënda humanitare në rajone të ndryshme të planetit.

NASA ka regjistruar tashmë shenjat e para të zhvillimit të fenomenit përmes vëzhgimeve satelitore.

Të dhënat nga viti 2026 tregojnë se masa të mëdha uji më të ngrohtë, qindra kilometra të gjera, janë shfaqur në Oqeanin Paqësor pranë bregdetit të Amerikës së Jugut.

Sipas agjencisë hapësinore, rritja e niveleve të detit në zona të caktuara është një tregues i rritjes së temperaturave të ujit, pasi uji zgjerohet kur nxehet.

Një rol kyç në matje luan sateliti “Sentinel-6 Michael Freilich”, i cili u lançua në vitin 2020 dhe hartëzon lartësinë e sipërfaqes së oqeanit çdo dhjetë ditë me saktësi jashtëzakonisht të lartë.

Shkencëtarët po i vëzhgojnë veçanërisht të ashtuquajturat valë të nxehtit Kelvin, të cilat janë një tregues kyç i zhvillimit të El Nino-s.

Këto valë formohen kur erërat e zakonshme lindore në Paqësorin ekuatorial dobësohen ose zëvendësohen përkohësisht nga erërat perëndimore.

Ky ndryshim lejon që ujërat më të ngrohta të grumbullohen në Paqësorin perëndimor dhe të shtyhen drejt lindjes, duke kontribuar në ngrohjen e mëtejshme të oqeanit.

Shkencëtari i programit “Sentinel-6”, Xhosh Uillis (Josh Willis), tha se fenomeni i këtij viti filloi më vonë se “El Nino” i fortë i viteve 1997 dhe 2015, por tregon tendenca në forcim që po monitorohen nga afër nga ekspertët.

“El Nino” historikisht është shoqëruar me përmbytje shkatërruese, ciklone, thatësira të zgjatura dhe zjarre të mëdha pyjore.

Ngjarja e vitit 1997 konsiderohet më e forta e regjistruar ndonjëherë, me rreth 23 mijë vdekje në të gjithë botën dhe humbje ekonomike të vlerësuara në dhjetëra miliardë dollarë.

Ndërkohë, përmbytjet e rënda që goditën Mbretërinë e Bashkuar në dhjetor 2015 ishin gjithashtu të lidhura me ndikimin e “El Nino”-s.

Fenomeni i “El Nino”-s lidhet me sjelljen e të ashtuquajturave erëra tregtare, të cilat zakonisht fryjnë nga lindja në perëndim përgjatë ekuatorit.

Këto erëra transportojnë ujëra sipërfaqësore më të ngrohta në Paqësorin perëndimor, ndërsa ujërat më të ftohta nga shtresat më të thella të oqeanit ngrihen në sipërfaqe në lindje.

Por kur erërat dobësohen ose ndryshojnë drejtim, ky ekuilibër prishet. Ujërat në Paqësorin lindor ngrohen më shumë se zakonisht dhe reshjet dhe modelet e erës ndryshojnë në të gjithë planetin.

Shkencëtarët vlerësojnë se muajt e ardhshëm do të jenë kritikë për të përcaktuar intensitetin e vërtetë të fenomenit dhe nëse ai do të zhvillohet në një nga “El Nino”-t më të fortë në dhjetëvjeçarët e fundit.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit