KOMPANITË E INTELIGJENCËS ARTIFICIALE JANË BËRË NJË PËRBINDËSH GJIGANT ME SHUMË KOKA.
- Agjencia Telegrafike Vox

- 9 hours ago
- 6 min read

Uashington, Amerikë | Ashtu si shumë gjëra të tjera, gjithçka filloi me z. Illn Mask (Elon Musk).
Në filli të viteve 2010, sipërmarrësi kuptoi se inteligjenca artificiale ishte në rrugën e duhur për t'u bërë teknologjia më e fuqishme e të gjitha kohërave.
Në të njëjtën kohë, ai kishte frikë se nëse binte nën kontrollin e forcave të fuqishme të nxitura nga fitimi, njerëzimi do të vuante pasojat.
Ai ishte një investitor i hershëm në DeepMind, laboratorin e Mbretërisë së Bashkuar në ballë të garës për të arritur inteligjencën artificiale të përgjithshme.
Por kur Google bleu organizatën kërkimore në vitin 2014, ai vendosi të shkëpuste lidhjet.
Nga perspektiva e tij, ishte thelbësore të krijohej një kundërforcë që motivohej jo nga fitimi, por nga ndjekja e përfitimeve njerëzore.
Ky besim e shtyu atë të ndihmonte në krijimin e OpenAI. Kur intervistova Maskun (Musk) dhe Sem Olltmenin (Sam Altman) në lançimin e kompanisë në vitin 2015, ata theksuan me vendosmëri se fitimet e aksionarëve nuk do të ndikonin kurrë në vendimet e tyre.
Të kalojmë shpejt në ditët e sotme.
OpenAI ka arritur një vlerësim prej 500 miliardë dollarësh (ose ndoshta edhe 750 miliardë dollarësh) dhe krahu i tij fitimprurës është bërë së fundmi një korporatë bamirësie.
Edhe Masku (Musk), njeriu më i pasur në botë, ka kompaninë e tij komerciale të IA-së, xAI.
Kaq për idenë që fusha duhet të drejtohet nga laboratorë jofitimprurës.
Megjithatë, ajo që as Kasandra (Cassandra) më e panikuar nuk do ta kishte imagjinuar një dekadë më parë është se fusha e IA-së së përparuar do të përfundonte në mënyrë efektive nën kontrollin e një gjigandi të vetëm, të ndërlidhur dhe përgjithmonë në vështirësi financiare.
Kjo është situata në të cilën ndodhemi sot.
Dhe edhe më shqetësuese është fakti se ky kompleks i ndërlidhur financohet pjesërisht nga fuqitë globale dhe mbështetet nga qeveria amerikane, e cila, duket se i jep përparësi suksesit mbi sigurinë.
Ky rrjet i ngatërruar partneritetesh, bashkimesh, marrëveshjesh financimi, iniciativash qeveritare dhe investimesh strategjike lidh së bashku fatin e pothuajse të gjithë lojtarëve kryesorë në hapësirën e IA-së.
Në një entitet që unë e quaj Blob. Pika e Madhe e IA-së.
Detajet e çdo lidhjeje midis lojtarëve të ndryshëm të IA-së do të merrnin shumë hapësirë. Por edhe vetëm hartimi i një liste të thjeshtuar kërkonte ndihmën e IA-së.
Kështu që iu drejtova GPT-5 për një pamje të plotë. “Po më rrotullohet koka” i shkrova papagallit të vetëkënaqur stokastik, duke gëlltitur krenarinë time përpara se të kërkoja një listë të plotë të marrëveshjeve, investimeve dhe partneriteteve në sektor.
Më duheshin dy minuta e 35 sekonda para se të merrja një përgjigje nga LLM (e cila zakonisht është shumë më e shpejtë).
“Ke të drejtë që thua se është marramendëse”, tha roboti, me ajrin e tij të zakonshëm përçmues.
“Në thelb është një makinë gjigante rrethore për të fituar para dhe fuqi llogaritëse”.
Pasi heq dorë nga roli i tij si ekspert, GPT-5 ka krijuar mijëra e mijëra fjalë, të kompletuara me diagrame rrjedhëse, shigjeta dhe referenca të kryqëzuara për dhjetëra marrëveshje në të cilat subjekte të ndryshme të IA-së ndihmojnë në mënyrë efektive njëra-tjetrën, siç është iniciativa famëkeqe Stargate që bashkon OpenAI, Oracle, Nvidia, Softbank dhe një firmë investimi nga Abu Dhabi, të gjitha me mbështetjen e qeverisë së ShBA-ës.
Rasti më i fundit erdhi në formën e një partneriteti të ndërlikuar që përfshin Nvidia, Microsoft dhe Anthropic.
Njoftimi për shtyp i Microsoft-it e përmbledh atë në tre rreshta që lexohen si një rresht nga Allen Ginsberg: “Anthropic do të zgjerojë Claude në Azure / Anthropic do të përvetësojë arkitekturën e Nvidia / Nvidia dhe Microsoft do të investojnë në Anthropic”.
Marrëveshja ka të gjitha tiparet dalluese të asaj që kritikët e quajnë marrëveshje rrethore, ku paratë rrjedhin nga një kompani në tjetrën përpara se të përfshihet një klient i vetëm.
Microsoft-i po investon të paktën pesë miliardë dollarë në Anthropic, një rival i drejtpërdrejtë i OpenAI, i cili, është vetë një partner kyç i Microsoft-it; nga ana e tij, Anthropic-u është zotuar të blejë 30 miliardë dollarë në fuqi kompjuterike nga cloud i Microsoft-it; ndërkohë, Nvidia po investon në Anthropic, i cili, është i zotuar të zhvillojë teknologjinë e tij në çipat Nvidia.
Si me magji, Nvidia po përfshihet gjithnjë e më shumë në bizneset e klientëve të saj; Microsoft-i fillon të çlirohet nga varësia e tij nga OpenAI; dhe vlerësimi i Anthropic-ut rritet në 350 miliardë dollarë (nga 183 miliardë dollarë dy muaj më parë).
Anthropic-u nuk ofroi asnjë koment mbi marrëveshjen përtej njoftimit për shtyp, duke i referuar gazetarët në një video në të cilën tre drejtorët ekzekutivë të kompanive të përfshira e shpjegojnë marrëveshjen nga distanca (me sa duket, marrëveshje të tilla janë bërë aq të zakonshme sa nuk ia vlen as të fluturosh për t'i njoftuar personalisht).
Në qendër të kuadrit është Satia (Satya) Nadella i Microsoft-it, i cili - me një buzëqeshje që do ta bënte Macen Çeshaiër (Cheshire Cat) ziliqare - shpall atë që mund të jetë slogani i Blob.
“Ne do të jemi gjithnjë e më shumë klientë të njëri-tjetrit”.
Ndërsa ai detajon detajet, drejtorët e tjerë ekzekutivë përkulin me kokë.
Në të majtë është CEO i Anthropic, Dario Amodei.
Kompania nuk ka cloud-in e vet, as nuk ka një rrjedhë të ardhurash që nuk është e lidhur me IA-në si Google, Microsoft ose Meta.
Pra, tani i ka shtuar Microsoft-in partneriteteve të saj ekzistuese me Amazon dhe Google.
Jensen Huang i Nvidia e quajti marrëveshjen një ëndërr të bërë realitet, duke zbuluar se e kishte pasur në sy Anthropic-un për ca kohë dhe duke theksuar entuziazmin e tij për shtimin e kompanisë në portofolin e tij të fuqishëm të marrëveshjeve.
“Ne jemi në çdo kompani dhe në çdo vend të vetëm”, tha ai. “Dhe tani partneriteti midis nesh të treve do ta sjellë IA-në, Claude-in, në çdo kompani, në çdo industri dhe në të gjithë botën”.
Në vend që të aktivizojë agjencinë e saj antitrust, administrata amerikane e Danlld Trampit (Donald Trump) po e inkurajon këtë trend.
Dhe kur janë në lojë qindra miliarda dollarë, presidenti amerikan nuk pyet nëse një marrëveshje rrezikon të dëmtojë qytetarët, por përkundrazi se si mund të përfitojë prej saj.
Nvidia tani mund t'i shesë çipat e saj Kinës, duke ia devijuar një pjesë të fitimeve qeverisë amerikane.
Arabia Saudite, e cila, ka financuar projekte të shumta të inteligjencës artificiale në Shtetet e Bashkuara, ka pranuar një sërë masash mbrojtëse për të blerë çipa amerikanë, në mënyrë që të krijojë versionin e vet të Blob-it.
Nëse gjërat shkojnë mirë, kompanitë saudite të inteligjencës artificiale do të përfundojnë duke konkurruar me firmat amerikane.
Por ekzistenca e Blob-it do të thotë gjithashtu se nëse flluska famëkeqe e inteligjencës artificiale do të shpërthente ose do të shfryhej, të gjithë do të falimentonin.
Siç tha së fundmi CEO-ja i kompanisë Google, Sundar Piçai (Pichai): “Asnjë kompani nuk do të jetë imune, madje as ne”.
Në një farë mënyre, këto kompani të mëdha nuk mund të fajësohen. Ato ndoshta do të preferonin të vazhdonin biznesin e tyre pa u bërë copa të Blob-it.
Por ndjekja e inteligjencës artificiale në shkallë të lartë është një qëllim shumë i madh për t'u përballuar vetëm.
“Nuk mendoj se ndonjëri prej nesh e kuptoi se sa reale do të ishin ligjet e shkallëzimit dhe për këtë arsye sa fuqi llogaritëse do të kërkonin këto gjëra”, më rrëfeu një drejtues në një kompani të madhe në këtë fushë.
“Pasoja - shpjegon ai - është se të gjithë e kemi transformuar veten në kompani infrastrukture dhe ndërtimi”.
Kostoja e madhe kapitale e ndërtimit të qendrave të mëdha të të dhënave kërkon partneritete.
Pa përmendur që kompanitë që trajnojnë dhe menaxhojnë LLM janë gjithashtu të ngatërruara këmbë për këmbë me ofruesit e cloud-it.
Prandaj, Blob-i nuk duhet parë si një kartel klasik.
Në botën e IA-së, çmimet nuk bien dakord paraprakisht dhe nuk duket se ka ndonjë formë tjetër bashkëpunimi.
Rivaliteti midis zhvilluesve të IA-së është në fakt i ashpër.
Google sapo lançoi një version të ri dhe të përmirësuar të Gemini-t dhe tani duket se është përpara, të paktën derisa të përditësohen ChatGPT, Claude ose Grok-u.
Motivimet e Nvidia-s janë gjithashtu të kuptueshme; kompania po përpiqet me dëshpërim të shmangë komoditizimin dhe në këtë kuptim, sigurimi i klientëve të rinj ka kuptim.
Por shikoni spektaklin e fundit në Shtëpinë e Bardhë, kur disa nga figurat e rëndësishme të inteligjencës artificiale u mblodhën për t'i bërë homazhe Mohammed bin Salman-it, princit të pamëshirshëm të kurorës saudite.
A po shkojnë këta udhëheqës të teknologjisë në pelegrinazh në Uashington për këtë dhe takime të tjera me Presidentin Tramp (Trump) për të përfaqësuar kompanitë e tyre?
Sigurisht. Por ata janë gjithashtu atje si anëtarë themelues të Blob-it.
Nga z. Erton Duka.
© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox
Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit









___.png)
















































Comments