EL MENÇO | KREU I KARTELIT TË GJENERATËS SË RE TË JALISKOS QË SHNDËRROI KRIMIN NË MAKINË LUFTE U VRA.

Qyteti i Meksikos, Shtetet e Bashkuara të Meksikës | Forcat meksikane të sigurisë kanë njoftuar vrasjen e njërit prej bosëve më të frikshëm të drogës në botë, një princ i errësirës i trafikimit të drogës, i cili prej kohësh ishte i pakapshëm.

Nemesio Oseguera Servantes (Cervantes), i njohur nga të gjithë si El Menço (Mencho), nuk ishte kurrë një udhëheqës i fotografueshëm.

Asnjë kult personaliteti, asnjë shfaqje e pakuptimtë. Karakteristika e tij dalluese ishte diskrecioni, i cili, në trafikimin e drogës është po aq i vlefshëm sa një arsenal; ata që paraqiten shumë herët mbarojnë shumë shpejt.

Ai vinte nga Meksika rurale, ku distanca midis shtetit dhe territorit nuk matet me kilometra, por me mungesa.

Një vizitë në Shtetet e Bashkuara, probleme me ligjin, kthimi.

Dhe pastaj zgjedhja vendimtare: të transformohet krimi nga një koleksion bandash në një organizatë, nga trafikimi në kontroll, nga dhuna episodale në disiplinë të përhershme.

Kur disa struktura të mëparshme dobësohen, ai nuk e zë thjesht hapësirën bosh. Ai e ndryshon të gjithë qasjen e tij.

Karteli i Gjeneratës së Re të Jaliskos lindi në këtë mënyrë; jo si një trashëgimtar i thjeshtë i një grupi, por si një model i ri.

Brenda pak vitesh, u bë një fuqi kriminale që lulëzon jo vetëm nga droga, por edhe nga territori, financat dhe frika.

KARTELI SI BIZNES | PARATË QË BËHEN PUSHTET.

KGjRJ-ja nuk funksionon si një bandë që shet mallra dhe ikën me vrap. Funksionon si një biznes klandestin që investon, mbron veten dhe zgjerohet.

Drogat mbeten produkti kryesor, por rreth tyre rritet një ekonomi paralele, që përbëhet nga zhvatja, taksat e vendosura mbi punëtorët, kontrollet e trafikut, kontrabanda dhe pastrimi i parave.

Çelësi nuk është vetëm se sa para hyjnë, por si transformohen këto para në fuqi të qëndrueshme; aktivitete fasade, pasuri të paluajtshme, logjistikë, mbrojtje dhe rrjete bashkëpunimi.

Këtu, krimi pushon së qeni një histori krimi dhe shndërrohet në ekonomi politike.

Sepse kur një organizatë arrin të sigurojë vende pune, të vendosë rregulla dhe të japë dënime, ajo po bën atë që shteti nuk arrin ta bëjë.

Dhe në zona të caktuara të Meksikës, konkurrenca nuk është midis bizneseve: është midis sovraniteteve.

SKENARËT EKONOMIKË.

Skenari Nr.1 | Vazhdimësi.

Nëse zinxhiri i komandës mban, prodhimi dhe rrugët mbeten funksionale, dhe ekonomia kriminale vazhdon të funksionojë me efikasitetin e saj brutal.

Skenari Nr. 2 | Fragmentim.

Nëse lidershipi ndahet, fraksionet kërkojnë likuiditet të shpejtë: më shumë zhvatje, më shumë rrëmbime, më shumë grabitje territoriale. Ky është skenari që ndikon më shumë në jetën e përditshme.

Skenari Nr. 3 | Luftë pushtimi.

Rivalët përpiqen të marrin korridoret dhe sheshet. Dhe kur luftojnë për korridore, luftojnë për para; bllokada, zjarre, frikësim masiv, paralizë ekonomike si mesazh politik.

Kthesa paramilitare; kur karteli nuk ka frikë nga përballja.

Karakteristika përcaktuese e KGjRJ-së është militarizimi i tij. Nuk janë vetëm burra të armatosur; është një strukturë.

Komanda territoriale, njësitë operative dhe aftësia për të lëvizur dhe goditur me logjikën e një fushate ushtarake.

Dhuna nuk është vetëm një gjuhë; është një strategji. Ajo shërben për të frikësuar rivalët, por mbi të gjitha, për të edukuar institucionet; për t'i bërë ato të kuptojnë se çdo ndërhyrje do të ketë një çmim.

Kur një kartel arrin në këtë nivel, loja ndryshon. Nuk është më polici kundër kriminelëve. Është një konflikt me intensitet të ulët në të cilin shteti rrezikon të shfaqet vetëm si një aktor midis të tjerëve, jo i vetmi i autorizuar legjitimisht për të zbatuar ligjin.

VLERËSIMI STRATEGJIK USHTARAK.

Operacionalisht, Karteli ndjek tre objektiva:

1- Mbrojtjen e udhëheqjes së tij.

2- Mbrojtjen e korridoreve të tij logjistike.

3- Terrorizimin selektiv për të zbatuar pajtueshmërinë.

Nëse i pari dështon, dy të tjerët bëhen më të brishtë.

Kjo është arsyeja pse largimi i një udhëheqësi nuk sjell automatikisht stabilitet: shpesh ajo sjell fazën më të rrezikshme, kur të gjithë duan të demonstrojnë statusin e tyre si qendra e re e pushtetit.

FENTANILI | DROGA QË PO LËVIZ POLITIKËN.

Pastaj është faktori që ka shumëfishuar fuqinë e karteleve moderne; opioidet sintetike, veçanërisht fentanili.

Kjo ndryshon ekonominë e trafikimit; vëllim më i ulët, fitim më i lartë, transport më i lehtë, shpërndarje më e shpejtë.

Është një shumëzues i pushtetit dhe krizës. Sepse në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, çështja nuk është vetëm kriminale ose shëndetësore; është politike, zgjedhore dhe e sigurisë së brendshme.

Kjo rrit presionin mbi Qytetin e Meksikos. Dhe krijon një paradoks; sa më shumë që Uashingtoni kërkon rezultate të shpejta, aq më shumë rrezikon të shtyjë për zgjidhje spektakolare dhe më pak strukturore; sa më shumë që Meksika tregon forcë, aq më shumë kartelet përgjigjen me shfaqje force. Është një spirale në të cilën stabiliteti është viktima e parë.

SOVRANITETI I KONTESTUAR | KARTELI SI NJË FUQI PARALELE.

Zemra e problemit, në fund të fundit, nuk është emri i udhëheqësit. Është aftësia e kartelit për të ushtruar sovranitet de-facto.

Në disa fusha, KGjRJ-ja ka vendosur rregulla, ka arbitruar konflikte dhe ka kontrolluar ekonomitë vendore.

Është një pushtet paralel që lulëzon aty ku shteti është i dobët, i korruptuar ose thjesht i distancuar.

Dhe kur kjo ndodh, karteli bëhet një lojtar i brendshëm gjeopolitik; ai ndikon në migrim, investime, siguri të infrastrukturës dhe funksionimin e tregjeve lokale.

VLERËSIMI GJEOPOLITIK DHE GJEOEKONOMIK.

Loja po luhet në tre nivele.

Brenda vendit | Shteti duhet të demonstrojë praninë e tij përtej kryeqyteteve dhe njoftimeve zyrtare.

Dypalësh | Shtetet e Bashkuara të Amerikës po intensifikojnë presionin dhe bashkëpunimin, por gjithashtu po ngrenë dyshime dhe kërkesa, sepse kufiri është një çështje e ndjeshme.

Globalisht | Paratë e trafikut të drogës po hyjnë në qarqet financiare dhe bizneset legjitime, duke e bërë gjithnjë e më të vështirë ndarjen e ekonomisë reale nga ekonomia kriminale.

PAS EL MENÇOS JO FUNDI POR MOMENTI MË I PAQËNDRUESHËM.

Nëse një udhëheqës si El Menço (Mencho) dështon vërtet, pyetja nuk është a do të mbarojë karteli?

Pyetja është çfarë forme do të marrë karteli tani?

Nëse trashëgimia është e shpejtë dhe e njohur, organizata vazhdon, ndoshta duke ndryshuar stilin, ndoshta duke shtrënguar metodat e saj.

Megjithatë, nëse udhëheqja ndahet, dhuna përshkallëzohet dhe territori vuan.

Është rregulli i këtyre konflikteve: kur një komandant bie, beteja rrallë mbaron. Ajo ndryshon fazë. Dhe shpesh ajo fazë është më e përgjakshmja.

TRASHËGIMIA | EMRAT + BALANCAT + DRITARJA STRATEGJIKE E RIVALËVE.

Trashëgimia e El Menços (Mencho) nuk është një çështje simbolike, por operacionale.

Karteli i Gjeneratës së Re të Jaliskos ka vepruar gjithmonë si një strukturë hierarkike, që do të thotë se ka figura të pozicionuara tashmë për të marrë komandën, edhe pa shpallje zyrtare.

Emri i parë që del është Ruben Oseguera Gonzalez, i njohur si El Mençito (Menchito), djali i themeluesit.

Autoriteti i tij rrjedh nga vazhdimësia familjare, një element që ka një vlerë të fortë legjitimiteti në kartelet meksikane.

Megjithatë, ndalimi i tij në Shtetet e Bashkuara të Amerikës përfaqëson një kufizim konkret; ai mund të shërbejë si një pikë referimi simbolike dhe një forcë unifikuese për fraksionet besnike ndaj familjes, por nuk ka gjasa të ushtrojë komandë të drejtpërdrejtë në terren.

Për këtë arsye, vëmendja po zhvendoset te operativët që janë tashmë të ngulitur në makinerinë ushtarake dhe financiare të kartelit.

Midis tyre, një nga më të besueshmit është Audias Flores Silva, i njohur si El Jardinero, përgjegjës për sigurinë personale të El Menços (Mencho) dhe një figurë kyçe në mbrojtjen e udhëheqjes.

Roli i tij e vendos atë në zemër të sistemit të besimit të brendshëm, një element thelbësor në një kohë kur objektivi kryesor është shmangia e dezertimeve dhe tradhtive.

Një tjetër emër i shquar është Erik (Erick) Valencia Salazar, i njohur si El 85, një nga themeluesit historikë të Kartelit të Gjeneratës së Re të Jaliskos dhe një figurë me përvojë dhe legjitimitet.

Ngritja e tij e mundshme do të përfaqësonte një zgjidhje për vazhdimësinë, të bazuar jo në prejardhje, por në kujtesën organizative dhe njohuritë e rrjeteve logjistike dhe financiare.

Krahas këtyre figurave, ka komandantë rajonalë më pak të dukshëm, por strategjikisht të rëndësishëm, përgjegjës për territore kyçe si Jalisko, Kolima dhe Guanajuato.

Në një kartel të strukturuar si KGjRJ-ja, pushteti i vërtetë varet nga aftësia për të kontrolluar këto zona, të cilat, përfaqësojnë qendra kryesore logjistike për trafikimin drejt Paqësorit dhe kufirit verior.

AVANTAZHI I RIVALËVE | SINALOA NË BALLË.

Përfituesi kryesor potencial i një trashëgimie të paqëndrueshme është Karteli Sinaloa, historikisht rivali më i fuqishëm i KGjRJ-së.

I udhëhequr nga figura si Ismael Zambada Garcia, i njohur si El Maio (Mayo), dhe djemtë e Zhoakuin Guzmanit (Joaquín Guzmán), të ashtuquajturit Çapitos, Sinaloa ruan një strukturë elastike dhe një rrjet ndërkombëtar të konsoliduar.

Për Sinaloa-n, vdekja e El Menços përfaqëson një mundësi për të rimarrë territoret e humbura vitet e fundit, veçanërisht në shtetet perëndimore dhe përgjatë rrugëve të Paqësorit.

Avantazhi është i dyfishtë. Nga njëra anë, territorial; infiltrimi në zona ku zinxhiri komandues i KGjRJ-së është dobësuar.

Nga ana tjetër, ekonomik; kapja e korridoreve logjistike do të thotë kapja e flukseve të parasë, duke zvogëluar aftësinë e rivalit për të financuar operacionet dhe për të mirëmbajtur rrjetin e tij.

Kartelet në zhvillim | strategjia prit dhe shiko.

Përtej Sinaloas, organizata më të vogla por më agresive, të tilla si Karteli Santa Rosa de Lima, mund të shfrytëzojnë gjithashtu periudhën e tranzicionit për të zgjeruar ndikimin e tyre në nivel rajonal.

Këtyre grupeve u mungon kapaciteti për të zëvendësuar KGjRJ-në në shkallë kombëtare, por ato mund të konsolidojnë kontrollin mbi territoret vendore, duke përfituar nga shpërqendrimi i përkohshëm i kartelit dominues.

RREZIKU I VËRTETË JO KOLAPSI POR RISHPËRNDARJA E PUSHTETIT.

KGjRJ-ja nuk është një strukturë e brishtë. Është një rrjet me aftësi komandimi dhe financimi autonome.

Prandaj, rreziku më realist nuk është kolapsi, por rishpërndarja e pushtetit të brendshëm dhe hapja e një faze konkurrence, si të brendshme ashtu edhe të jashtme.

Në këtë fazë, secili lojtar kërkon ta shndërrojë pasigurinë në një avantazh; komandantët e brendshëm për të konsoliduar pozicionin e tyre, kartelet rivale për të zgjeruar shtrirjen e tyre.

Është në këtë hapësirë ​​tranzicioni që po vendoset ekuilibri i ardhshëm i trafikut të drogës meksikane. Jo përmes shpalljeve, por përmes kontrollit konkret të rrugëve, njerëzve dhe parave.

BASHKËPUNIMI + INFILTRIMI + BASHKËJETESA DHE DEPËRTIMI I KGJRJ-së NË INSTITUCIONET MEKSIKANE.

Karteli i Gjeneratës së Re të Jaliskos ka ndjekur zgjerimin e tij jo vetëm përmes forcës ushtarake, por edhe përmes infiltrimit sistematik të institucioneve lokale dhe rajonale.

Rasti më emblematik daton që nga viti 2015, kur ish-guvernatori i shtetit të Jaliskos, Aristoteles Sandoval Diaz, nisi një riorganizim të forcës policore komunale pasi disa hetime federale zbuluan infiltrim të drejtpërdrejtë të Kartelit në forcat lokale të sigurisë.

Vetë Sandoval u vra më 18 dhjetor 2020, në Puerto Vallarta, në një operacion që autoritetet meksikane e lidhën menjëherë me rrjetet kriminale të lidhura me kartelin.

Vrasja e një ish-guvernatori dërgoi një sinjal të qartë; karteli nuk ishte i kufizuar vetëm në ryshfet, por ishte gjithashtu i gatshëm të eliminonte figurat institucionale të perceptuara si pengesa.

Që në vitin 2012, autoritetet federale kishin arrestuar shumë oficerë të policisë bashkiake në Verakruz, të akuzuar për bashkëpunim me qelizat e KGjRJ-së duke ofruar informacione mbi lëvizjet e forcave federale.

Arsyetimi ishte i qartë; të parandaloheshin operacionet ushtarake për t'u lejuar komandantëve të Kartelit të lëviznin ose të fshihnin laboratorët dhe depot.

Një rast edhe më domethënës doli në vitin 2017, kur kryetari i bashkisë së Jahualika Jalisko (Yahualica, Jalisco), dhe disa zyrtarë vendorë u hetuan për lehtësim indirekt të zgjerimit të kartelit përmes kontratave, koncesioneve dhe tolerancës operacionale.

Kjo nuk ishte gjithmonë çështje korrupsioni të drejtpërdrejtë, por më tepër bashkëjetese strukturore; Karteli garantonte një formë rendi dhe, në këmbim, merrte lirinë e lëvizjes.

Forcat e sigurisë: infiltrim i dokumentuar dhe operacione të kompromentuara.

Karteli i Gjeneratës së Re të Jaliskos ka ka demonstruar një aftësi sistematike për të infiltruar dhe neutralizuar nivelet më të cenueshme të aparatit të sigurisë.

Më 1 maj 2015, gjatë një operacioni ushtarak federal për të kapur El Mençon (Mencho), Karteli rrëzoi një helikopter “Cougar EC725” të Forcave Ajrore Meksikane pranë Vilës Purifikasion (Villa Purificación), duke vrarë tetë ushtarë dhe një agjent federal.

Operacioni dështoi gjithashtu sepse karteli kishte marrë paralajmërim paraprak për lëvizjet e forcave qeveritare, duke sugjeruar praninë e informatorëve të brendshëm.

Në vitin 2019, Sekretariati i Mbrojtjes Kombëtare nisi hetime të brendshme pasi zbuloi se anëtarët e forcave të sigurisë kishin ofruar informacione operative organizatave kriminale, duke përfshirë grupe të lidhura me KGjRJ-në.

Këto incidente nuk tregojnë bashkëpunim të centralizuar institucional, por përkundrazi demonstrojnë një dobësi strukturore; aftësinë e Kartelit për të marrë informacione kritike përmes individëve brenda radhëve të shtetit.

SISTEMI FINANCIAR | PASTRIMI I PARAVE DHE LIDHJET NDËRKOMBËTARE.

Më 15 gusht 2017, Departamenti Amerikan i Thesarit, nëpërmjet Zyrës së Kontrollit të Aseteve të Huaja (OFAC), identifikoi një rrjet kompanish të përdorura nga KGjRJ-ja për të pastruar para.

Këto përfshinin biznese me seli në Guadalajara dhe Puerto Valarta, të angazhuara në aktivitete të ligjshme biznesi, por që në të vërtetë përdoreshin për të thithur dhe riinvestuar të ardhurat e trafikimit të drogës.

Një figurë kyçe në këtë sistem është Abigael Gonzalez Valencia, kunati i El Menços (Mencho) dhe udhëheqësi i rrjetit financiar të njohur si Los Kuinis (Cuinis), i arrestuar më 28 shkurt 2015 në Puerto Valarta.

Gonzalez Valencia drejtonte një rrjet kompleks pastrimi parash përmes kompanive fasadë, pasurive të paluajtshme dhe bizneseve, duke lehtësuar integrimin e fitimeve kriminale në sistemin ekonomik ligjor.

LIDHJET NDËRKOMBËTARE | EVROPA DHE ITALIA SI QENDRA LOGJISTIKE DHE FINANCIARE.

Hetimet evropiane kanë konfirmuar praninë indirekte të KGjRJ-së në rrjetet kriminale të kontinentit evropian.

Në vitin 2018, Europol-i raportoi një bashkëpunim në rritje midis karteleve meksikane dhe organizatave kriminale evropiane, veçanërisht në shpërndarjen e kokainës dhe metamfetaminës.

Në Itali, Drejtoria Hetimore Anti-Mafia (DIA) dhe Drejtoria Kombëtare Anti-Mafia (DNA) kanë dokumentuar bashkëpunimin midis karteleve të Amerikës Latine dhe Ndranghetës, e cila, kontrollon një pjesë të konsiderueshme të trafikut të drogës në Evropë përmes portit të Xhoia (Gioia) Tauro.

Organizatat meksikane, përfshirë KGjRJ-në përdorin ndërmjetës për të transportuar ngarkesat në Evropë, ku rrjetet italiane sigurojnë shpërndarjen dhe pastrimin e parave.

Një rast historik daton që nga viti 2020, kur Operacioni Evropian Pollino, i koordinuar nga Europol, nxori në pah lidhjet midis organizatave kriminale të Amerikës së Jugut dhe rrjeteve evropiane, duke konfirmuar rolin qendror të Ndranghetës në shpërndarjen kontinentale.

NJË FUQI QË JETON NË BRISHTËSINË E SHTETIT.

KGjRJ-ja ka demonstruar se forca e vërtetë e një karteli nuk qëndron vetëm te armët e tij, por edhe në aftësinë e tij për të shfrytëzuar dobësitë institucionale.

Nëpërmjet infiltrimit, frikësimit dhe një rrjeti financiar të sofistikuar, organizata ka ndërtuar një sistem elastik, të aftë të mbijetojë edhe nën presionin ushtarak.

Rezultati është një formë pushteti që nuk e zëvendëson shtetin, por bashkëjeton me të, duke shfrytëzuar dobësitë e tij.

Është në këtë bashkëjetesë, të bërë nga frika, paratë dhe mundësitë, që ne e kuptojmë natyrën e vërtetë të Kartelit të Gjeneratës së Re të Jaliskos: jo thjesht një organizatë kriminale, por një strukturë e aftë të veprojë në shkallë botërore, duke ndikuar në ekonomi, siguri dhe stabilitet përtej kufijve të Shteteve të Bashkuara të Meksikës.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit