ARABIA SAUDITE: ÇMIMI I NAFTËS DO TË ARRIJË NË 180 DOLLARË ($) PËR FUÇI BRENDA NJË MUAJI.

Riad, Arabia Saudite | Nëse shoku energjitik i shkaktuar nga konflikti në Lindjen e Mesme do të vazhdonte përtej prillit, çmimi i naftës së papërpunuar mund të arrinte nivele tejet të larta, duke shkaktuar një recesion botëror dhe inflacion të pakontrolluar.

Peizazhi ekonomik ndërkombëtar aktualisht po përballet me një skenar makth, të përshkruar me saktësi kirurgjikale nga udhëheqësit e energjisë në Riad.

Sipas parashikimeve të fundit të botuara nga Mbretëria, çmimi i naftës pritet të rritet ndjeshëm, duke e çuar potencialisht një fuçi nafte në pragun psikologjik dhe teknik prej 180 dollarësh ($).

Ky parashikim nuk është vetëm një numër në një grafik; është një sinjal paralajmërues nga Arabia Saudite për tregjet botërore, duke paralajmëruar se aftësia e tyre për të përballuar tronditjen aktuale ka një afat kohor shumë të kufizuar.

Stabiliteti financiar i të gjithë botës tani duket se varet nga kohëzgjatja e armiqësive në Gjirin Persik, me prillin e identifikuar si pika pa kthim përtej së cilës dinamika e tregut do të bëhet e papërballueshme.

Vendimi i Qeverisë saudite për të vendosur afatin e prillit si një moment vendimtar është për shkak të shterimit të shpejtë të rezervave strategjike botërore.

Deri më tani, ekonomitë perëndimore janë mbështetur shumë nga rezervat e tyre për të kontrolluar çmimet dhe për të kompensuar ndërprerjet e furnizimit nga Lindja e Mesme.

Megjithatë, kjo rrjetë sigurie është pranë shterimit. Nëse shoku energjitik vazhdon përtej pranverës, kërkesa globale do të përplaset me furnizim fizik të reduktuar në mënyrë drastike, duke krijuar një boshllëk që vetëm një çmim astronomik i naftës bruto mund ta mbushë.

Shqetësimi i sauditëve është se sapo të shkelet ky prag, nuk do të ketë asnjë mekanizëm mbrojtës të aftë për të parandaluar një rritje të çmimeve drejt 180 dollarëve ($).

Një faktor tjetër kyç në këtë krizë është kapaciteti aktual i mbetur i prodhimit të vendeve eksportuese.

Pavarësisht presionit ndërkombëtar ndaj OPEC+-it për të rritur prodhimin e naftës, Arabia Saudite e ka bërë të qartë se hapësira e saj për manovrim është jashtëzakonisht e kufizuar.

Vite të tëra investimesh të kufizuara në infrastrukturën e nxjerrjes dhe nevoja për të ruajtur një ekuilibër teknik në fushat e naftës parandalojnë një rritje të menjëhershme dhe masive të prodhimit.

Kjo do të thotë që, në rast të një bllokimi të zgjatur të rrugëve të transportit detar ose dëmtimit të përhershëm të rafinerive në rajon, tregu do të gjendej në një deficit strukturor.

Një çmim fuçie prej 180 dollarësh do të bëhej, pra, i vetmi mjet për të shkatërruar kërkesën, duke detyruar një ulje të konsumit përmes kostove të paqëndrueshme për bizneset dhe qytetarët.

Një rritje e tillë do të kishte pasoja sizmike në çdo sektor prodhues, nga logjistika te prodhimi industrial.

Kostoja e karburantit për transportin detar dhe ajror do të trefishohej në një kohë shumë të shkurtër, duke e bërë tregtinë ndërkombëtare tepër të shtrenjtë për shumë kompani.

Analistët parashikojnë se, me çmimet e naftës në nivele kaq të larta, inflacioni do të kthehej në nivele dyshifrore në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara, duke zhbërë vite të tëra politikash monetare kufizuese dhe duke i detyruar bankat qendrore të marrin masa të dëshpëruara.

Rreziku nuk është më vetëm një ngadalësim ekonomik, por një recesion i plotë global që do të ndikonte në mënyrë disproporcionale vendet në zhvillim, të cilat tashmë përballen me borxhe masive sovrane dhe kriza ushqimore në lindje e sipër.

Pas shifrave dhe parashikimeve ekonomike qëndron një lojë gjeopolitike e nivelit të lartë.

Çmimet e naftës në 180 dollarë do të ndryshonin rrënjësisht ekuilibrin botëror të fuqisë, duke transferuar pasuri të jashtëzakonshme në vendet prodhuese dhe duke dëmtuar sistemin e pagesave të bazuar në petrodollarë.

Arabia Saudite, pavarësisht paralajmërimit për rrezikun, është i vetmi lojtar me ndikim minimal në trajektoren e tregjeve, por hezitimi i saj për të vepruar pa garanci sigurie afatgjata e ndërlikon më tej situatën.

Varësia e Perëndimit nga energjia e Lindjes së Mesme kthehet kështu në qendër të politikës së jashtme, me rrezikun që kriza e vitit 2026 të tejkalojë intensitetin dhe kohëzgjatjen e goditjeve të naftës të viteve 1970.

E ardhmja e menjëhershme e ekonomisë globale varet, pra, nga aftësia e diplomacisë për të çaktivizuar konfliktin përpara se të skadojë kohëmatësi i prillit.

Në mungesë të një zgjidhjeje politike, bota do të duhet të përgatitet për një epokë energjie jashtëzakonisht të shtrenjtë, ku termi tranzicion energjie mund të marrë një ndjesi domosdoshmërie brutale në vend të zgjedhjes ekologjike.

Nëse çmimi i naftës do të stabilizohej vërtet pranë 180 dollarëve, do të dëshmonim një ristrukturim të detyruar të konsumit global, me mbylljen e zinxhirëve të tërë industrialë, jo më fitimprurës.

Sfida për vitin 2026 nuk është më thjesht gjetja e burimeve alternative, por parandalimi që kostoja e naftës të bëhet një lak rreth qafës së një qytetërimi botëror të ndërlidhur që ende nuk ka mësuar të bëjë pa ar të zi.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | Burimi yt i informacionit