top of page
E BARDHË SHIRIT.png

MËSONI SI TË LEXONI SJELLJE TINËZARE.

  • Writer: Agjencia Telegrafike Vox
    Agjencia Telegrafike Vox
  • Dec 15, 2023
  • 5 min read

Kaliforni, Amerikë | Shëndeti mendor dhe emocional vetëm kohët e fundit filloi të shqetësojë publikun e gjerë, duke luftuar beteja të rëndësishme me paragjykimet, në mënyrë që të njihet si pjesë përbërëse e shëndetit të njeriut.

Dhe më pas, për t'u kuptuar, ajo filloi të prezantohej në mënyra flagrante: dhunë dhe akte të dukshme agresioni.

Këto sjellje janë me të vërtetë flamuj të kuq të sjelljes së papërshtatshme dhe të papranueshme.

Për fat të keq, megjithatë, ato nuk janë vetëm, dhe shenjat paralajmëruese të abuzimit emocional nuk janë gjithmonë aq të dukshme.

Në fakt, është shumë e mundur që të shkelen vija të holla, aq delikate sa as që mund t'i vini re.

Nuk ka një përkufizim të shpejtë se çfarë përbën abuzim emocional. Ajo përfshin çdo sjellje jo-fizike që synon të kontrollojë, izolojë ose frikësojë një person, dhe mund të përfshijë kërcënime, poshtërime, dhe minim të ndjenjës së vetëvlerësimit të dikujt.

Sipas ekspertëve, abuzimi emocional është një formë komplekse dhe serioze e dhunës, që meriton më shumë vëmendje.

Ajo që këto veprime kanë të përbashkët është se ato mund të gërryejnë ndjenjën e vlerës së një personi dhe kjo është diçka që mund të ndodhë në heshtje, ngadalë, pa e kuptuar as ju”, tha Dr. Mindi Mekanik (Mindy Mechanic), një psikolog klinik dhe profesor në Universitetin Shtetëror të Kalifornisë.

Ndonjëherë, për shembull, mund ta gjeni veten duke u përballur me xhelozi të tepruar ose tendenca kontrolli.

Herë të tjera, abuzimi emocional mund të fshihet pas frazave në dukje të ëmbla si: Miqtë e tu po të lëndojnë, unë thjesht po përpiqem të të mbroj.

Pra, mund të jetë tepër e vështirë të dihet kur dikush po bëhet abuziv emocionalisht, veçanërisht nëse prireni të mendoni se disa sjellje janë normale.

Dy psikologë zbërthejnë disa nga shenjat paralajmëruese më të zakonshme, por delikate për t'u kujdesur: Ata përpiqen të kontrollojnë atë që bëni, çfarë thoni, çfarë vishni.

Një nga shenjat e sjelljes abuzive është kontrolli, i cili, nuk bazohet në dhunë fizike, por, në taktika psikologjike të manipulimit dhe frikësimit.

Taktikat më të dukshme përfshijnë një burrë që kontrollon financat tuaja, ose komenton vazhdimisht për rrobat tuaja shumë zbuluese.

Mund të marrë gjithashtu formën e trajtimit të heshtur nëse nuk bëni atë që ai dëshiron ose këmbëngul se ai duhet të dijë çdo detaj të vogël në jetën tuaj.

Duke u përpjekur të kontrolloni atë që thoni ose si veproni, ata ju lënë të ndiheni të pafuqishëm dhe të varur prej tyre”, thotë TC Logan, një profesor i shkencës së sjelljes në Universitetin e Kentakit, kërkimi i të cilit fokusohet në dhunën e partnerit intim.

Një tjetër taktikë kontrolli tinëzare është maskimi i kërkesave të paarsyeshme si kufij normalë, shton Dr. Mekanik, i cili, studion pasojat psikosociale të dhunës dhe traumës.

Disa rregulla dhe kufij, natyrisht, mund të jenë të rrënjosura në mbrojtjen e një personi, por ka një ndryshim të madh midis: “a të ka problem të më dërgosh mesazhe sa herë që të kthehesh në shtëpi që të di që je e/i sigurt?”, dhe “kam nevojë që të më telefonosh çdo 15 minuta për të më njoftuar se je mirë. Kufijtë e shëndetshëm janë fuqizues dhe të qartë për personin që i vendos, ndërsa kufijtë e pashëndetshëm kanë për qëllim të kufizojnë pavarësinë dhe të justifikojnë sjelljen e dëmshme, thekson eksperti.

ATA NUK RESPEKTOJNË KUFIJTË TUAJ.

Secili person ka kufijtë e tij, pavarësisht nëse kjo do të thotë të duhet kohë individuale, ose të mos ndajë fjalëkalimet e tij.

Njerëzit përreth jush duhet t'i respektojnë këto kufij personalë.

Për shembull, askush nuk mund t'i lexojë mesazhet tuaja pa lejen tuaj, ose t'ju prekë në mënyra që ju bëjnë të mos ndiheni rehat.

Gjithashtu duhet të jeni të kujdesshëm ndaj dikujt që ju bën presion për të bërë gjëra që nuk i dëshironi ose që shfaqet i paftuar në situata të ndryshme.

ATA JU BËJNË TË PENDOHENI QË KENI KALUAR KOHË ME TA.

Njerëzit abuzues emocionalë jo vetëm që shkelin kufijtë tuaj, ata ju bëjnë të pendoheni që i vendosni ato në radhë të parë, thekson Dr. Mekanik.

Është një gjë nëse dikush është i mërzitur që nuk keni mundur të kaloni më shumë kohë së bashku, është tjetër gjë nëse ju bën të ndiheni në faj sa herë që bëni diçka që nuk i pëlqen.

Qëllimi i përgjithshëm i ndjenjës së fajit është të bëjë personin tjetër të besojë se ai është përgjegjës për shqetësimin tuaj, edhe kur nuk është, thotë Dr. Mekanik.

Viktimat e këtij lloji të manipulimit mund të supozojnë gabimisht se duhet të bëjnë gjithçka që duhet për të zbutur zemërimin, zhgënjimin ose trishtimin e dhunuesit. Është një mënyrë tjetër e fshehtë për t'ju bërë të bëni pikërisht atë që ata duan, thotë ai.

ATA PËRDORIN INFORMACIONIN TUAJ PERSONAL KUNDËR JUSH.

Një person me të cilin keni një lidhje të ngushtë me siguri ju ka parë në vendin tuaj më të prekshëm.

Kushdo që ju do vërtet, duhet të mbrojë informacionin e ndjeshëm që ndani me ta edhe kur gjërat nuk janë mirë mes jush.

Një person abuziv ka të ngjarë të përdorë në mënyrë strategjike gjërat që i keni zbuluar në konfidencë dhe t'i kthejë kundër jush, paralajmëron Dr. Logan.

TË DEGRADOJNË ME SHAKA NËNÇMUESE.

Jo, nuk po flasim për dikë që të ngacmon sepse ke rënë nga shkallët. Është një model më tinëzar fyerjesh dhe sarkazmash poshtëruese që nuk ju duket aq qesharak, edhe pse personi tjetër këmbëngul se po bën shaka.

Fakti që ai i hedh poshtë këto komente të ashpra si shaka nuk i bën ato më pak të dëmshme apo serioze.

ATA REAGOJNË ME INAT OSE JU FAJËSOJNË SA HERË QË ANKOHENI PËR DIÇKA.

Mënyra se si dikush reagon kur i thoni se diçka ju shqetëson mund të jetë një tregues i mirë i sjelljes abuzive, thotë Dr. Logan.

Herën tjetër që ankoheni për diçka, vini re nëse personi përballë ju shqyrton anën tuaj ose automatikisht reagon me zemërim dhe mohim.

Gjithashtu, mendoni se çfarë ndodh në përgjithësi kur nuk bëni atë që dëshiron personi tjetër, sugjeron Dr. Logan.

Nëse keni frikë se do të ndizet ose jeni i shqetësuar se informacioni juaj personal mund të rrjedhë, atëherë ka një problem.

Nëse keni frikë nga hakmarrja ose ndëshkimi, atëherë trupi juaj po ju thotë se nuk ndiheni të sigurt”, thotë Dr. Logan.

ATA JU KËRCËNOJNË OSE JU JAPIN ULTIMATUM.

Kërcënimet mund të jenë të drejtpërdrejta ose shumë delikate, si një vështrim i caktuar, sa herë që bëni diçka që personi tjetër nuk i pëlqen.

Edhe nëse kërcënimi nuk realizohet, ngacmimi synon të ngjall frikë tek viktima, e cila, më pas do të ndryshojë sjelljen e saj, vetëm për të shmangur provokimin e një reagimi të padëshiruar, shpjegon ai.

Me fjalë të tjera, ka të bëjë me ruajtjen e pushtetit mbi veten tuaj.

Nëse dalloni ndonjë nga shenjat e mësipërme paralajmëruese të abuzimit emocional, ose keni parë disa nga këto dinamika të shfaqen në marrëdhënien e një të dashur, është e rëndësishme të kërkoni ndihmë.

Njerëzit përreth jush duhet t'ju bëjnë të ndiheni të sigurt, të lirë dhe të vlerësuar.

Nga z. Erton Duka.

© Copyright | Agjencia Telegrafike Vox

Ne të njohim me botën | www.007vox.com | Burimi yt i informacionit

 
 
 

Comments

Rated 0 out of 5 stars.
No ratings yet

Add a rating
bottom of page